موزه مردم شناسی ابیانه در تیر ماه سال 1384 به منظور معرفی و شناساندن جلوه هایی از فرهنگ و آداب و رسوم مردم ابیانه به همت پایگاه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ابیانه در ساختمان قدیمی مهد کودک و آزمایشگاه دبیرستان ابیانه که توسط مردم روستا به سازمان واگذار گردیده بود، پس از بازسازی و مرمت و تغییر کاربری راه اندازی گردید.

یخچال نه پله مربوط به دوره قاجار است و در اورمیه، خیابان همافر، محله قدیمی نه پله واقع شده، این بنا چون در زمان قاجار بنا به دستور حکومت وقت بنا شده بود تا نیاز آبی مردم محلی آنجا را مرتفع سازد به گونه ای که در زمستان آن را مملو از برف فشرده یا یخ کرده تا در تابستان آب شرب آن محل تأمین شود.

این موزه در سال ۱۳۴۶ شمسی با زیر بنای ۷۵۰ متر مربع در محوطه‌ ای به وسعت ۲۰۰۰ متر مربع احداث شد. موزه ارومیه از دو بخش باستان شناسی و مردم شناسی تشکیل شده است که در آن آثاری از دوران‌ مختلف تاریخ این سرزمین به خصوص اشیاء بسیار قدیمی مربوط به دوره‌ های ماقبل تاریخ نگهداری میشود.

مسجد مناره ارومیه که به دلیل قرارگیری یک مناره در ضلع شمال شرقی آن به این نام مشهور شده است، در بخش شمالی خیابان امام در محله شیشه‌گر خانه در کوچه امیرنظمی واقع شده است. بر اساس کتیبه موجود در پیشانی محراب مسجد، این بنا در دوره قاجار توسط یکی از بزرگان شهر ارومیه به نام حاجی علی‌یار خان ساخته شده و در سال ۱۳۲۸ هجری قمری توسط یدالله خان امیرنظمی افشار (حاجی نظم‌الملک) تجدید بنا گردید.

ارومیه، مرکز استان آذربایجان غربی و شهری زیبا واقع در شمال غرب کشورمان است. شاید خیلی‌ از مردم وقتی نام ارومیه را می‌شنوند، از دریاچه ارومیه به عنوان شاخص‌ترین جاذبه گردشگری آن یاد کنند. دومین دریاچه‌ آب شور جهان که متاسفانه در دهه اخیر هر سال کم‌آب‌تر شده و حالا دیگر فقط مساحت کوچکی از آن رنگ زیبای آب را به خود می‌بیند.

کوه دالامپر با ارتفاع تقریبی ۳۵۰۰ متر، حدود ۴۵ کیلومتر با ارومیه و ۳۵ کیلومتر با اشنویه فاصله دارد. این کوه در مرز بین سه کشور ایران، عراق و ترکیه واقع شده است و اگر به بالای آن صعود کنید، می‌توانید گوشه‌ها‌یی از خاک هر سه کشور مذکور را ببینید.

کاظم داشی یا کاظم خان قالاسی یک صخره طبیعی در ساحل دریاچه ارومیه است که به شکل یک استوانه مورب است. این پدیده طبیعی و چشم نواز که مشرف به یک منطقه سرسبز و چشم نواز اتست از نظر برخی بیشتر به یک کلاه نظامی شهره است.

پل قلعه جوق باراندوز ارومیه که با نام پل باراندوز چای نیز شناخته می‌شود، در ۲۵ کیلومتری جاده ارومیه به اشنویه، دهستان باراندوز، روستای قلعه جوق قرار دارد و قدمت آن به دوره قاجار بازمی‌گردد. با ۴۰ متر طول و پنج متر عرض، این پل دارای ۶ چشمه بزرگ با قوس جناقی و پنج چشمه طاق کوچک با طاق رومی است.

معماری و تزئینات به کار رفته در حمام سلطان امیر احمد آن را تبدیل به اثری ارزشمند کرده اند، حمامی بی بدیل که بدون شک در زمره جذاب ترین حمام های ایرانی ست. حمام درست در بافت تاریخی شهر قرار گرفته و با رفتن به آنجا شانس بازدید از جاذبه های زیادی مثل خانه بروجردی ها، خانه عباسیان و خانه طباطبایی ها را دارید.

کلیسای ماریوخنه مربوط به دوره ساسانیان است و در اورمیه، ضلع غربی خیابان قدس واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۲ آبان ۱۳۶۲ با شمارهٔ ثبت ۱۶۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. احتمالا نستوری ها در سال ۱۹۰۱ میلادی در روستای تاریخی آده ( ۲۵ کیلومتری شمال ارومیه ) کلیسای “ماریوخنه” ( ماریوحنا یا یوحنا ) را ایجاد کرده اند.