قدیمی ترین بنای تاریخی امامزادگان عبدالله ورقیه خاتون با ۱۰۰۰ سال قدمت دو گنبد یک ایوان متصل به دو بقعه وچندین حجره و طاقنما از داخل وبیرون شکل زیبایی به بنای دوران ایلخانی داده است.مجموعه تاریخی آرامگاه امامزادگان عبدالله و رقیه خاتون در حاشیه روستای تبرته در ‌۱۶ کیلومتری غرب شهر فرمهین واقع شده است، سبک بنا و قدمت سازه‌های بنای امامزادگان می‌توان چنین برداشت کرد که در اواخر دوره سلجوقیان ساخته شده‌اند.

آسیاب جفتی آشتیان از آثار تاریخی شهرستان آشتیان در استان مرکزی است. در آشتیان قدیم ۵ آسیاب وجود داشت و آسیاب جفتی تنها آسیابی است که هنوز شکل قدیمی خود را حفظ کرده است. آسیاب جفتی بر فراز ارتفاعات با چشمه جاری در سایه درختان بید و صنوبر با نسیم بادی بهاری محفل آرام بخشی برای مسافران است. این آسیاب تاریخی به عنوان یکی از آثار ملی ثبت گردیده که دارای معماری زیبایی است.

در دامنه ی کوه های آرببا و جنیره شهر بانه، پارک های پیرمراد و دوکانان قرار دارند که چشم اندازی دلپذیر از شهر را دارند. هرساله نمایشگاه های مختلفی در این پارک ها برگزار می شود. پارک پیرمراد در گذشته بیشتر به زیارتگاه پیرمراد شهرت داشته اما امروزه بیشتر به پارک جنگلی شهرت دارد و دارای محل چادر زدن و بوفه ی خوراکی است. زیارتگاه پیرمراد در توسعه های شهری جنوب شهر بانه در حدود حدود سال های 1350 تا 1364 تبدیل به پارک شده و گسترش یافته.

یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری بانه با نام روستای هفتاش شهرت دارد و در حوالی شهر بانه واقع شده است. شاید جالب باشد بدانید که روستای هفتاش به دلیل موقعیت جغرافیایی خاصی که دارد و همچنین جلوه‌های بی‌نظیری که از طبیعت کردستان تصویر کرده است و همچنین جاذبه‌های مذهبی و زیارتگاه‌های مهم و ارزنده‌ای که دارد خود به تنهایی یک قطب گردشگری در استان کردستان به شمار می‌رود.

شاید جالب باشد بدانید که یکی از جاذبه‌های گردشگری بانه غاری دست‌ساز است. این غار دست‌ساز که با نام غار سنگی حسین کوهکن شهرت دارد به دستان توانمند مردی از استان کردستان به نام حسین کوهکن که از اهالی شهر بانه است ساخته شده. حسین کوهکن فقط از یک پا برخوردار است و با این حال کوه را کنده است و نام خودش را بر فراز کوهی سترگ نگاشته است که نه تنها امروز و در روزگار ما که تا قرن‌ها و قرن‌ها نامش جاودانه خواهد ماند.

قلعه امام مریوان که با نام‌های قلعه ایمام و قلعه هلوخان نیز شناخته می‌شود، در فاصله‌ سه کیلومتری جنوب شرقی شهر قرار دارد. این قلعه در زمان حکمرانی اردلان‌ها در دوران صفوی، روی کوهی با ارتفاع ۱۶۰۰ متر به نام کوه امام، مشرف به دشت و شهر فعلی مریوان ساخته شد. در سال ۹۰۲ هجری شمسی، سرخاب بیگ اردلان قلعه را از نو بنا نهاد و پس از آن به مدت سه قرن مقر اصلی حکومت‌های محلی بابان و اردلان‌ها بود

بازارچه مرزی مریوان در ۱۵ کیلومتری شهر مریوان قرار دارد و به دلیل موقعیت مرزی‌اش در کنار کردستان عراق و ورود اجناس خارجی با قیمت‌های مناسب، از بزرگ‌ترین و باارزش‌ترین بازارهای غرب کشور محسوب می‌شود. بازار اورامی‌ها در این مکان، محل فروش اجناس الکترونیک، وسایل خانگی و پوشاک است و در بازارهای دیگر می‌توان صنایع دستی مانند کفش محلی، لباس مردانه و زیورآلات سنتی زنانه خریداری کرد.

از معروف ترین جاذبه های گردشگری کردستان، سنگ نبشته ای به نام اورامان است که به آن تنگی ور هم می گویند. این کتیبه در ۵۰ کیلومتری شمال غربی کامیاران و و ۱۰ کیلومتری روستای تاریخی پالنگان قرار گرفته است. عمر این کتیبه به هزاره ی دوم و یا اوائل هزاره ی اول قبل از میلاد می رسد. در این کتبیه به اقوام بسیاری اشاره شده است.

کارچان شهری است در بخش معصومیه شهرستان اراک و در استان مرکزی قرار دارد. این شهر در سال ۱۳۸۸ از روستا به شهر تبدیل شد و جمعیت آن در سال ۱۳۹۵، ۳٬۷۴۳ تفر بوده‌است. یکی از بناهای تاریخی این شهر چهار طاقی کارچان است. چهار طاقی کارچان درمیان گورستان عمومی روستا واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۸ اسفند ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۲۲ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

عمارت آصف که با نام خانه کرد در سنندج معروف است، به عنوان نمادی از هویت فرهنگی اقوام کرد و گنجینه مردم‌شناسی مردم کرد از با ارزشترین آثار فرهنگی و تاریخی کردستان است. این عمارت توسط «آصف اعظم» (میرزا علی نقی خان لشکر نویس) در دوره صفویه بنا نهاده شده است. شکل گیری عمارت آصف به چهار دوره تقسیم می‌شود که دوره اول آن مربوط به بخش شمالی شامل تالار تشریفات، اتاق‌ها و راهروهای طرفین و قسمتی از فضاهای بخش شرقی مربوط به دوره صفویه‌است.