دکه کتاب‌ خیام یکی از قدیمی‌ترین و جالب‌ترین کتاب‌فروشی‌های تهران است. تهران همواره برای ما شهری پر از شلوغی و ازدحام، همراه با زیبایی‌ها و زشتی‌های مختص به خود است. در گوشه و کنار این شهر کم‌کم ساختمان‌های قدیمی با معماری‌های قدیمی و زیبا، جای خود را به آسمان‌خراش‌های سر به فلک کشیده با معماری رومی می‌دهند. اما در مرکز شهر هنوز می‌توان جاهایی را دید که از گذشته‌های دور برای ما به یادگار باقی مانده‌اند. در این گزارش به یکی از این جاذبه‌های دیدنی و خاطره‌انگیز، یعنی دکه کتاب خیام سر می‌زنیم.

دره ی پیازچال تهران در واقع نام دره ‌ای مرتفع در ارتفاعات البرز جنوبی است که دقیقا مشرف به شهر تهران می باشد. دره ی پیازچال از مسیر انتهایی مسیر کوهنوردی کلکچال تا قله‌ های دوقلوی آن و تا انتهای دره ی دارآباد و دو چشمه ی جاری کشیده شده ‌است. شاید برایتان جالب باشد تا بدانید که این دره تقریبا در تمامی ایام سال و حتی در فصل زمستان هم به نوعی سرسبز می باشد و از جمله مناطق چهارفصل تهران محسوب می شود.

دبیرستان البرز یا همان کالج آمریکایی‌ها، یکی از مراکز آموزشی معتبر و قدیمی شهر تهران است. این دبیرستان از نخستین نمادهای آموزشی در ایران است دبیرستان البرز در شمال‌غربی چهارراه کالج، کوچه البرز قرار دارد. دبیرستان البرز بعد از دارالفنون به عنوان یکی از نهادهای آموزشی پرافتخار مطرح و از مدارس نوین ایران بعد از دوران تحولات رضاشاه است. این دبیرستان به خاطر نمای رشته کوه البرز در پس خود، البرز نام گرفته است. قدمت آموزشی این دبیرستان به سال ۱۲۵۲ خورشیدی و تاسیس مدرسه آمریکایی‌ها باز می‌گردد. این مدرسه ابتدایی در سال ۱۲۷۸ خورشیدی همزمان با مدیریت دکتر جردن به دبیرستان تبدیل شد.

دبستان گیو یکی از مدرسه‌های بسیار زیبا و ارزشمند و تاریخی دهه‌های اول ساخت مدارس نوین (دوره‌ی پهلوی اول) در تهران است که به همت ارباب رستم گیو ساخته شد. این مدرسه در خیابان انقلاب، بعد از چهار راه ولیعصر نرسیده به کالج کوچه سعید (انوشیروان سابق) پلاک ۶ واقع شده است. رستم گیو، معروف به ارباب رستم گیو، مؤسس بنیاد خیریه گیو، رییس انجمن و نماینده زرتشتیان در مجلس شورای ملی و سناتور مجلس سنا بود. ساختن چندین آب انبار، درمانگاه، دبستان و مجتمع فرهنگی اجتماعی از جمله کارهای گیو است.

ارواح سنگی روستایی بالاتر از ورد آورد تهران قرار دارد. این روستا در منطقه ی ۲۲ و بخشی از کن سولقان تهران محسوب می گردد. روستای ارواح سنگی در واقع وردیج نام دارد که به خاطر سنگ های عجیبی که در بخشی از منطقه وجود دارند با این نام شهرت یافته است. در منطقه ی ۲۲ شهر تهران، بالاتر از ورد آورد تهران، جاده ای زیبا و پر پیچ و خم وجود دارد که انتهای آن به روستای وردیج ختم می شود. بعد از روستای وردیج، روستای دیگری با نام واریش وجود دارد. روستای وردیج با نام های دیگری نیز خوانده می شود. نام دیگر روستای وردیج، روستای ارواح سنگی و روستای آدمک جیان است. وردیج بزرگ ترین روستا در منطقه ی شمال غرب تهران محسوب می گردد. مسیر رسیدن به روستای ارواح سنگی در امتداد رودخانه ای است که در دره ی کن جاری می باشد.

در میان شلوغی شهر تهران، در مکانی پر رفت و آمد، خیابانی شرقی‌-‌غربی قرار گرفته که یک سر آن به خیابان فردوسی و سر دیگر به خیابان سی تیر می‌رسد. این خیابان که بافت تاریخی ارزشمندی را در خود گنجانده و می‌توان بخشی از تاریخ معاصر کشور را در آن یافت، «کوشک مصری» نامیده می‌شود. ورودی کوشک مصری داخل خیابان شلوغ و پرهیاهوی فردوسی قرار گرفته و برای دیدن آن باید راهی خیابان فردوسی شوید. با قدم زدن در خیابان کوشک مصری می‌توانید تاریخچه معماری پایتخت از دوران قاجار تا به امروز را تماشا کنید. این خیابان در گذشته بخشی از «میدان مشق» سابق بوده است.

خانه هنرمندان ایران از مکان‌هایی در شهر تهران است که در پارک هنرمندان واقع شده است. فعالیت‌های این خانه بسیار گسترده است و شامل نمایش فیلم و اجرای تئاتر و برگزاری انواع نمایشگاه‌های هنری می‌شود. اگر هوس کردید یک روز بعد از ظهر خود را در دنیای هنر سیر و سلوک کنید، می‌توانید سری به خانه هنرمندان ایران بزنید. در آنجا به طور حتم برنامه‌ای فرهنگی و هنری برای سرگرم کردن و به تفکر وادشتن شما وجود دارد.

خانه موزه شهید چمران در نزدیکی بازار بزرگ تهران است. این موزه خانه پدری چمران و محل تولد وی است که در محله سرپولک تهران قرار دارد. در میان هیاهو و شلوغی‌های تهران و در نزدیکی بازار بزرگ، خانه‌ای در یکی از بافت‌های قدیمی این شهر قرار دارد که محل تولد و بزرگ شدن فردی است که در تاریخ معاصر ایران از جایگاه علمی، سیاسی و اجتماعی بالایی برخوردار است. این مکان خانه پدری شهید مصطفی چمران است که در زمان حاضر با همت شهرداری تهران بازسازی، مرمت و به موزه تبدیل شده است.

ما دو نوع میراث داریم، یکی میراث ملموس است که شامل محوطه‌ های و بناهای تاریخی است و نوع دیگر میراث ناملموس می باشد که شامل آیین‌ ها و مکان زندگی شخصیت‌ های علمی، ادبی و مکان ‌هایی است که رویدادهای سیاسی و فرهنگی در آنها برگزار می‌ شود. خانه جلال و سیمین از دو منظر قابل توجه است؛ یکی به لحاظ معماری خانه و دومی رویدادهایی که در آن رخ داده است؛ رویدادهای این خانه ارزشی دوچندان به بنای این خانه داده است. خانه‌ موزه جلال و سیمین که همزمان با سالروز تولد سیمین دانشور افتتاح شده است، خانه و محل زندگی سیمین دانشور و جلال آل احمد دو نویسنده مشهور کشورمان، بوده است که در سال ۱۳۹۳ توسط شهرداری تهران خریداری شد و به همت شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران با هدف احیای خانه‌ های مشاهیر و بزرگان و پاسداشت منزلت نویسندگان مرمت و بازسازی شده است.

خانه موزه دکتر معین تهران، یادگاری به جا مانده از این استاد بزرگ ادبیات فارسی در خیابان پیروزی پایتخت می‌باشد. خانه‌ای که زمانی با منزل شاعر و تصنیف‌ساز مشهور ایرانی محمدعلی امیرمجاهد دیواربه‌دیوار بود. اما اکنون این دو خانه را با یکدیگر ادغام کرده‌اند. در حقیقت، فقط قسمتی از چهارچوب در بین این دو خانه به جا مانده است. باید بدانید که استاد امیرجاهد پدر خانم جناب دکتر معین بوده‌اند.