اصفهان شهری پر از جاذبه و بناهای دیدنی و ارزشمند است که همین موضوع سبب شده به آن عنوان اصفهان نصف جهان داده شود. این شهر تاریخی و جذاب سالانه پذیرای تعداد زیادی مسافر داخلی و خارجی است و می تواند به تنها در حوزه گردشگری کشور نقش بسیار پر رنگی داشته باشد. ما در این مطلب از مجله ی گردشگری الی گشت قصد داریم تا درباره ارگ قورتان در اصفهان صحبت کنیم. این بنا مجموعه ی تاریخی است به نام ارگ قورتان در روستایی به همین نام در استان اصفهان که با توجه به قدمت طولانی که دارد قدمت آن به عهد باستان باز می گردد. زمانی که وارد این روستا می شوید اهالی آن زبان خاص خودشان را دارند و همین خودش یکی از جذابیت های این جاذبه ی تاریخی محسوب می شود. در ادامه همراه با ما باشید تا در سفر به این استان بیشتر با ارگ قورتان در اصفهان آشنا شوید.
مسجد خیاط ها که به اسامی پادرخت، پا درخت سوخته و پا درخت سوخته زنجانی نیز معروف می باشد در کتاب بخشی از آثار ملی اصفهان، جزو مساجد عهد قاجاریه معرفی شده است. تنها تاریخ موجود در بنا سال ۹۷۵هـ . ق نشان می دهد و به در قدیمی آن مربوط می گردد. کتیبه سردر مسجد به نام ابوالفتح سلطان میرزا پسر شاه طهماسب اول صفوی می باشد که بانی مسجد بوده است.
مسجد جامع گز که در زبان محلی گزی به نام مچد بله (بزرگ) معروف است دارای هزار سال قدمت است و قدیمی ترین اثر تاریخی شهرستان دولت آباد برخوار در شمال اصفهان است. این مسجد در شمال شرقی استان اصفهان و در حدود ده کیلومتری شهر اصفهان قرار دارد و با دارا بودن از یک ساختمان قدیمی جزو مساجد دوران صدر اسلام است و به عنوان یکی از قدیمی ترین مساجد اصفهان شناخته شده است. بنای اولیه مسجد جامع گز از نوع مساجد ستو ن دار بوده و به دوره آل بویه تعلق داشته است همانند مسجد جامع اصفهان و اردستان که در هر ضلع صحن، چهار ایوان ایجاد شده و به مسجدی چهار ایوانی تبدیل شده است. در دوره صفوی به دستور شاهان صفوی و بدست معماران توانمند این دوره تعمیرات، ساختمان سازی ها و تزیینات الحاقی و اساسی در بنا صورت گرفته است. مناره این مسجد مربوط به دوره سلجوقی می باشد. مناره های سلجوقی ایران از عناصر مهم معماری اسلامی از نظر فرم معماری، سازه و تزئینات هستند. احداث مناره در ایران، به عنوان راهنما و هدایت معنوی و مادی، از دورۀ پیش از اسلام آغاز و در عصر سلجوقی به اوج تکامل خود رسید.
مسجد ایلچی درمحله احمد آباد اصفهان واقع شده است. کتیبه تاریخی سر در مسجد حاکی از آن است که این مسجد دردوره سلطنت شاه سلیمان صفوی به وسیله (صاحب سلطان بیگم) دختر حکیم نظام الدین محمد ملقب به حکیم الملک ایلچی و توسط (خواجه سعادت) نامی از خواجگان او به اتمام رسیده است. کتیبه سر در این مسجد در سال ۱۰۹۷ نوشته شده است.
کویر خارا یا کویر ورزنه که در بین طبیعتگردان بیشتر با عنوان کویر ورزنه معروف است، کویر ورزنه یکی از کویرهای استان اصفهان به شمار می رود که در ۱۰۰ کلیومتری شرق اصفهان و ۱۵۰ کیلومتری غرب یزد قرار دارد. کویر خارا از شرق به تالاب گاوخونی، از شمال به شهرستان ورزنه و زاینده رود، از جنوب به حسن آباد و از غرب به محور ارتباطی حسن آباد به ورزنه محدود می شود.
معمار ایرانی به دلیل نگاه عالمانه به اقلیم و علم زیست شناسی، عجایبی حیرت برانگیز و ماندگار را در این سیاره خاکی تحت عنوان کبوترخانههای ایرانی خلق کردهاست. معماری داخلی کبوترخانهها استثنایی است؛ عظمت این بناها هم به سبب گستردگی و شکوه و هم به سبب تنوع در فرم اعجاب برانگیز است و این بناها مانند سایر آثار معماری ایرانی هم از عملکرد وافر و هم از فرم زیبایی پیروی کردهاست.
یکی ازنمونه های جالب کاروانسراهای دوره شاه عباس اول که در سر راه اصفهان به شمال ساخته شده ، کاروانسرای گز است .طول این کاروانسرای تاریخی در قسمت خارج آن ازمشرق به مغرب ۹۶ متر و عرض آن از شمال به جنوب ۸۳ مترودرداخل کاروانسرا طول صحن آن ازمشرق به مغرب پنجاه متروعرض آن ازشمال به جنوب ۴۰ متراست . در چهارگوشه کاروانسرا چهار برج دیگری بنا شده که منظره آن ازدور هم نمایان است و برای دیده بانی بهکار میرفته است . ارتفاع سردر باشکوه کاروانسرای گز یازده متر است و نمای خارجی آن شامل ایوانهای فوقانی و تحتانی با جرزها وپشت بغلهای کاشیکاری ازنوع معقلی میباشد . قسمت فوقانی سر در ورودی کاروانسرا نیز تزئینات جالبی ازنوع کاشیکاری معقلی دارد.
روستای قهی یکی از قدیمی ترین روستاهای بخش جلگه اصفهان است . قهی در فاصله ۷ کیلومتری غرب مرکز بخش، ( هرند) در حاشیه کویر قرار گرفته است . این روستا از شمال به شهر کوهپایه، از شرق به شهر هرند، از جنوب به رودشت و دهستان شاه طور(امامزاده عبدالعزیز) و از غرب به شهر سگزی و مزرعه شور محدود شده است. و به علّت فاصله کم با شهرهای “هرند “و ” کوهپایه ” دارای ارتباط قوی با شهرهای یاد شده است . روستای قهی قبلاً از توابع بخش کوهپایه بوده است. فاصله این روستا تا مرکز بخش یاد شده ۱۰ کیلومتر و تا مرکز استان ۸۰ کیلومتر است . قرار گرفتن در حاشیه کویر، روستا را تحت تاثیر قرار داده و دارای آب و هوای خشک است.
بار دیگر از داخل کوهپایه گذر کرده و اینبار بسوی شمال رفتیم تا دل کوهستان و به امامزاده « ناصر الدین » از فرزندان امام موسی بن جعفر ( ع ) رسیدیم که مردمان منطقه آنرا « شاه ناصر » می نامند . اینجا مکانی خوش آب و هوا و سرسبز است که از تمامی روستاها و مناطق دشت بزرگ شرق اصفهان برای تفریح و زیارت به آن می آیند .
به امامزاده اسحاق (علیه السلام) معروف می باشد.نسب این امامزاده عظیم الشأن به حضرت موسی بن جعفر (علیه السلام) می رسد.آستان امامزاده اسحاق (علیه السلام) در شهرستان جلگه و جرقویه، شهر هرند واقع شده است. بر سر در کاشیکاری ورودی امامزاده چنین نوشته شده است که: «در کتاب تاریخ سلطانی ایت الله استر آبادی آمده است که حضرت اسحق بن عباس بن اسحق بن موسی بن جعفر در زمان منصور بن معاویه از جانب مقتدر بالله عباسی در سال 354 هـ. ش در این مکان به دست عمال منصور به شهادت رسیده است.»