روستای استند از جمله روستاهای شهرستان زیرکوه استان خراسان جنوبی است که فاصله آن تا مرکز این شهرستان (شهر حاجی آباد) ۳۵ کیلومتر است. این روستا در جنوب شرقی قاین واقع است و با دو جاده یکی با فاصله ۹۰ کیلومتر و دیگری با فاصله ۱۱۵ کیلومتر از این شهرستان قرار گرفته است. نام این روستا در ابتدا «ایستند» بوده که به مرور زمان به استند تبدیل شده است و این نام را بدان علت به این روستا داده اند که از قدیم الایام به علت قنات پر آب، آب و هوای مطبوع و شرایط مناسب زندگی، هرکس بدین روستا می آمده در آن ساکن می شده است.

بنایی بسیار قدیمی ساخته شده از خشت و گل و سنگ بر فراز قله شمالی روستا که قدمت آن به دوران ناامنی و عدم وجود نیروهای امنیتی بر می گردد و از جمله دلایل ساخت آن در امان بودن از غارتگری حسنی ها ذکر شده است. ساخت بنایی با این عظمت و حمل سنگ و آب به ارتفاع زیاد نشان از سخت کوشی و همت بالای این مردم است که به صورت زنجیره‌ای انسانی آب را از قنات روستا با ظرف دست به دست داده تا قله کوه می‌بردند که این کار معمولاً توسط خانم‌ها و دختر خانم‌ها انجام می‌گرفته و آقایان نیز کار جمع آوری سنگ و تهیه سایر مصالح را بر عهده داشته‌اند.

یکی از جاذبه های طبیعی و گردشگری استان خراسان جنوبی «دره هندوستان» است که در شهر زیبای اسفدن قائنات واقع شده است. در فصل بهار میزبان گردشگران است. آب سرد این دره و هم‌چنین وجود درختان زرشک، عناب، پسته و کاج بر زیبایی این منطقه افزوده است. بوته‌های قیچ، تاغ و دشتی و گل‌های شقایق نیز جذابیت این منطقه را چندین برابر کرده است.دره هندوستان در جنوب غرب اسفدن واقع شده است و هم اکنون خالی از سکنه است و فقط در ایام بهار دامداران در آن به فعالیت مشغول هستند.

خانه یاوری در بافت کهن شهر سربیشه(بخش جنوب شرقی شهر) یکی از خانه‌های تاریخی این شهر به حساب می آید که دارای ارزش های معماری و هنری می‌باشد. ورودی خانه در ضلع شمال غربی آن و شامل سردری با طاق کلیل است. پس از سردر، هشتی و پس از آن دهلیزی قرار دارد که به صحن خانه منتهی می‌شود. حیاط خانه با دارا بودن باغچه و آب‌نما ویژگی های حیاط خانه‌های سنتی ایران را داراست. در دو طرف شمال و جنوب حیاط دو ایوان تعبیه شده است. ایوان شمالی دارای دو ستون با مقطع چهارضلعی است که حدفاصل آنها جان‌پناه های آجری با طرح های چلیپایی ایجاد شده است.

آستان امامزاده سلطان مصیب(ع) در شهرستان سرایان، دهستان مصعبی واقع شده است. مردم، ایشان را از نوادگان امام موسی بن جعفر (ع) می دانند. ساختمان اولیه امام زاده سلطان مصیب (ع)، متعلق به دوره قاجاریه می باشد. ضریح قدیمی امام زاده، در ابتدا، چوبی و بعداً آلومینیومی بوده و ضریح جدید، از فلز و طلاکوب می باشد که در سال ١۳۸۹ ه.خ، ساخته و نصب گردیده استاین زیارتگاه در سال ۱۳۸۵ به درخواست هیئت‌امنای امامزاده تحت پوشش اداره اوقاف قرار گرفت و طرح جامع آن تصویب شد..

آرامگاه تورانشاه یکی از جاذبه های تاریخی فرهنگی شهرستان سرایان در استان خراسان جنوبی است که این بنا در حاشیه جنوبی شهر سرایان و در داخل یک قبرستان قدیمی واقع شده است که بر اساس مدارک موجود، قدمت این اثر تاریخی فرهنگی به احتمال فراوان به دوره تیموری می رسد. آرامگاه تورانشاه در حاشیه جنوبی شهر سرایان واقع شده است. این بنا دارای نقشه هشت ضلعی است و ورودی آن در ضلع شمال شرقی قرار گرفته است. ورودی آرامگاه تورانشاه سرایان شامل یک طاق بوده و پس از سر در ورودی، فضای داخلی آرامگاه یا گنبدخانه دیده می‌شود

باغ امیرآباد در پنج کیلومتری بیرجند، در روستایی به همین نام (امیرآباد) واقع شده و متعلق به امیر معصوم خان شیبانی می باشد. معماری بکار رفته در این بنا از نوع معماری اسلامی بوده و از نمادهای سنتی ایران نیز استفاده شده است. باغ امیرآباد جزو آثار به ثبت رسیده ی ملی ایران محسوب می شود و قدمت آن به عصر قاجار بر می گردد. این باغ شامل سه بخش باغ، کوشک و محل اسکان خدمه است، بنای اصلی (کوشک) دارای پلان هشت ضلعی بوده و از دو طبقه تشکیل شده، پس از ورود، پلکانی جهت رفتن به طبقه بالا قرار دارد.

آستانه مبارکه بی بی زینب خاتون (س) مشهور به مزار کاهی در 50 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان بیرجند در خراسان جنوبی و در بخش مود شهرستان سربیشه، در منطقه ای سر سبز و خوش آب و هوا واقع شده است . بر اساس شواهد بانو بی بی زینب خاتون بر جای مانده، دختر امام موسی کاظم (ع) است که در گذر از روستای کاهین ، دار فانی را وداع گفته و بر سر تپه ای مدفون شد. علی بن محمد یاسری در تاریخ قهستان می نویسد: دیگر سیده زنان خاندان سِتر علیا و مهد عظمی ، سلاله باغ مرتضوی به سببی از اسباب ، گذرشان بر قریه کاهین از قرای نهار جان افتاد و به واسطه ی عارضه ای که بر آن بزرگوار روی داد ، در آن محل دار دنیا را وداع فرمود .

کاروانسرای سرایان در داخل شهر سرایان و در محدوده‌ی بافت تاریخی شهر واقع شده است. در گذشته، این کاروانسرا به‌همراه چند بنای دیگر از جمله آب‌انبار، مسجد، حمام و بازار، مجموعه‌ای شهری را تشکیل می‌دادند.کاروانسرای سرایان مربوط به دوره صفوی است و در سرایان، میدان کوثر واقع شده است. این کاروانسرا که متعلق به دوره صفویه می باشد و به رباط شاه عباسی نیز مشهور است می‌باشد، به روش دو ایوانی ایجاد گشته است و شامل محوطه های معماری مختلفی از جمله سردر ورودی ، صحن ، حجره های متعدد ، ایوان ، انبار ، فضای خدمات و اصطبل شتران می باشد که امروزه به موزه مبدل گشته است.

استان خراسان جنوبی معروف به سرزمین قناتهاست و استانی است که بیشترین قنات را در کشور داراست و از لحاظ آب انبار هم آب انبارهای زیادی در این استان وجود دارد. یکی از معروف ترین آب انبار های این استان آب انبار چهار درخت است که در محله قدیمی چهار درخت است. در محله چهار درخت بیرجند دو آّب انبار به نام های (( حاج محمد خان )) و (( حاج محمد جعفر )) وجود دارند . این دو آب انبار در کنار هم قرار دارند و در دوره قاجار ساخته شده اند.