خانه مسکونی بلخاست از بناهای تاریخی مشهد بهشمار میرود و در یکی از خیابانهای قدیمی شهر واقع شده است. قدمت خانه به دوره قاجاریه بازمیگردد. این بنا در تاریخ ۱۱ مرداد ۱۳۸۴ با شمارهی ثبت ۱۲۳۸۴ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
خانه کوزهکنانی در مشهد به سال ۱۲۴۷ شمسی مطابق با ۱۲۸۸ قمری در دوره قاجاریه ساخته شد و بیش از هزار متر مربع مساحت دارد. این اثر در تاریخ ۲۴ تیر ۱۳۸۲ با شماره ثبت ۹۲۵۲ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
یکی از آثار ارزشمندی که در بافت تاریخی مشهد قرار گرفته خانه تاریخی غفوری است. این خانه با معماری سنتی و زیبای ایرانی و تزیینات منحصربهفردش توجه شما را جلب میکند. هنگام عبور از کنار این خانه قدیمی ممکن است به نظر نرسد درون آن چه دنیای شگفتانگیز و زیبایی متشکل از تمام تزیینات و شکوه معماری دوره قاجاریه با بیش از 150 سال قدمت انتظارتان را میکشد؛ پس زنگ در را بزنید و وارد شوید.
خانه تاریخی توکلی که در فهرست آثار ثبت ملی قرار دارد، به تازگی به پایگاه میراث فرهنگی در محدوده حرم مطهر تبدیل شده است. این بنا که در دوره قاجار بنام خانه کشمشیان شناخته میشد، قبل از وی توسط شخصی بنام احسان خان قرایی در سال ۱۲۲۱ بنا شده بود.
خانه جعفرزاده مربوط به دوره قاجار است و در سبزوار، خیابان بیهق، کوچه نه بام، کوچه حاج آقا فخر واقع شده است. مالک اولیه خانه جعفرزاده از تجار متمول شهر بوده است. این اثر ارزشمند پس از ثبت در فهرست آثار ملی کشور توسط اداره میراث فرهنگی و گردشگری سبزوار به منظور ایجاد مرکز آفرینش و پژوهش هنرهای سنتی خریداری شد.
خانه پیشه وران از خانه های تاریخی مشهد بهشمار میرود و تاکنون دو یا سه بار بازسازی شده است. قدمت این خانه را بهعلت عدم وجود کتیبه و تاریخ مستند و با توجه به مستندات شفاهی نزدیک به دهه اول قرن ۱۴، یعنی اواخر دوره قاجار و پهلوی اول نسبت میدهند.
خانه باغ اسکویی سبزوار در فاصله ۴ کیلومتری غرب شهر سبزوار و در روستای ابارش واقع است. مجموع مساحت این مکان ده هکتار بوده و عمارت آن در میان باغ ساخته شده است. عمارت مزبور در دو طبقه ایجاد گردیده و مشتمل بر طبقه زیرزمین، مشتمل بر هشتی، حوضخانه، آبانبار، مطبخ، بادگیرخانه و … است.
خانه امینی یکی از خانههای تاریخی مربوط به دوره قاجار است که محل زندگی امین التجار تاجر معروف تربت حیدریه در آن دوران بوده است. این خانه دارای تزئینات، کاشیکاری، اجرکاری و گچبریهای زیبا است که در طی سالیان متمادی هنوز پابرجا است.
مقبره خانوادگی و آرامگاه میرزا امین التجار مشهدی مدفن امین التجار مشهدی از بزرگترین بازرگانان سبزوار در دوره قاجاریه است. بنای این امارت در دوره قاجار احداث گردید که از نظر معماری با طرح و نقشهای مستطیل شکل مشتمل بر صحن کوچک و دو گنبد با تزئینات رسمیبندی و دو اتاق است.
در خیابان نواب صفوی مشهد که نزدیک حرم امام رضا (ع) قرار گرفته، تعدادی خانه تاریخی وجود دارد که گرداگرد یکی از آنها ساختمانی عظیم و بلند ساخته شده است. علاوهبر ویژگیهای ارزشمند تاریخی خودش، این موضوع سبب تمایز این خانه از سایر خانههای اطرافش شده و نگاه هر رهگذری را به خود جلب میکند.