حوضخانه رستم‌بیگ در شهر مهاباد اندکی دورتر و بالاتر از حوضخانه شاه درویش در خیابان صلاح الدین شرقی ـ کوچه قاضی زاده در صحن مسجد رستم بیگ واقع شده است . سال تاسیس بنا به سال ۱۲۳۰ هجری قمری بر می گردد .

روستای سهولان بیش از ۴۰۰ سال قدمت دارد. این پیشینه‌ی تاریخی را می‌توان در جای جای آن مشاهده کرد. در زبان کردی سهولان یعنی «یخ». این موضوع به خوبی سردسیری بودن این منطقه را نشان می‌دهد.بعد از ۴۰۰ سال هنوز زندگی در این روستا جریان دارد.

موقعیت عمومی منطقه ای که محل کتیبه برده مافوره در آن قرار گرفته در حقیقت پایان قسمت اصلی جلگه موزون متشکل از بخش اصلی سرچشمه رودخانه (زێ) یا زاب کوچک و نقطه آغاز بخش شمالی کوهستان(له‌ندی شێخان) می باشد.

آرامگاه منور حضرت آخوند نوائی در جنوب غربی شهر خوی با دو مناره کاشی‎کاری شده و طاق و گنبدی طلایی رنگ و نمای منظری کاشی‎کاری در ابتدای بلوار شیخ نوائی قرار دارد. این بقعه با یک ضریح بسیار زیبا و قلم کاری شده با نقش آیات الهی و گل و بوته که در اطراف این تربت مقدس قبور متبرکه علماء و برزگان شهرستان خوی آرام گرفته اند .

استاد “حسن‌ زیرک”‌ به‌ سال‌ ۱۳۰۰ در شهرستان‌ بوکان‌ استان‌ آذربایجان غربی‌ چشم‌ به‌ جهان‌ گشود. در سن‌ ۵ سالگی‌ از مهر پدر محروم‌ گشت‌. بدبختی‌، تلخی‌ و سختی‌های‌ فراوانی‌ چشید. زندگی‌ را با‌ درد و رنج‌ گذراند و عمری‌ را در شهرهای‌ کردنشین‌ ایران‌ و عراق‌ سپری‌ کرد.

مهاباد یا مه آباد نامیست برای پیغمبری کهن که فردوسی زردشت پیغمبر را نیز جزو خانواده‌ی مهابادیان قلمداد کرده است. کیومرث پیغمبری بوده که او را مهاباد خوانده اند و نسل آدمی از او پدید آمده است (سرجان ملکم، تاریخ ایران) و هم چنین در کتاب دبستان المذاهب آمده است بزرگترین پیامبر و شاه و پدر آدمی در این دوره و روزگار مه آباد بوده که به آذر هوشنگ نامور گشته و کتابش کلامیست یزدانی.

مقبره آل یعقوب یکی از زیارتگاه های مهم شهر خوی است که در استان آذربایجان غربی واقع شده است. مقبره که در مجاورت بازار تاریخی خوی و در بافت قدیمی شهر واقع شده است متعلق به فردی با نام میریعقوب کوه کمری است که مشهور به مقبره است.

مسجد جامع سرخ مهاباد یکی از مهم ترین بناهای تاریخی شهر مهاباد است که از دوره صفویه به یادگار مانده است. این مسجد که در زبان شیرین کردی مزگه ‌وتی سوور نامیده می شود به دلیل استفاده از آجرهای سرخ رنگ در ساخت این مسجد به مسجد جامع سرخ شهرت یافته است.

محوطه ارزشمند باستانی برد کنته در ۸ کیلومتری شمال شهرستان مهاباد به ارومیه و نزدیکی روستای یوسفکند جای گرفته است. سابقه این محوطه تاریخی به دوران حکمرانی مانناها (mannaeans) در ایران می‌رسد.

مهاباد یکی از شهرهای کردنشین استان آذربایجان غربی در ایران است. این شهر که به نگین آذربایجان غربی شهرت دارد، همه ساله بیشترین آمار گردشگران را در این استان به خود اختصاص می‌دهد. مهاباد به دلیل داشتن موقعیت جغرافیایی ممتاز با وجود دشت‌ها و جلگه‌های حاصلخیز در شمار قدیمی‌ترین سکونتگاه‌های بشر به‌شمار می‌رود و به همین دلیل تاریخ بسیاری را به خود دیده است.