بازار دوشابچی خانا که با نام بازار شیره‌فروشان ارومیه نیز شناخته می‌شود، در میدان ولایت ارومیه واقع شده است. این بازار ۸۱ متر طول و ۵.۵ متر عرض دارد. با قدمتی که به دوره صفویه بازمی‌گردد، حدود ۷۰ مغازه در دو سوی بازار واقع شده‌اند.

آبشار سلوک ارومیه در روستای سلوک در فاصله ی ۳۲ کیلومتری در غرب شهر ارومیه در تپه های سرسبز نوار مرزی ایران و ترکیه، در دامنه های کوه دره رش قرار گرفته است. روستای سولک میان دو روستای دربند و انبی در منطقه موانا قرار دارد.

حمام قائم در ارومیه در داخل بازار اورمیه قرار دارد و با تابلویی آبی رنگ مشخص شده است. دیوارها و پله‌های ورودی حمام با سنگ‌های گرانیت سفید رنگ کار شده‌اند و کف حمام با کاشی‌های آبی و سبز تزیین شده است.حمام قائم از گرمابه‌های همچنان فعال در شهر ارومیه به‌شمار می‌رود که دارای بخش‌های عمومی و خصوصی است.

سرای شجاع الدوله یکی از بخش‌های بازار ارومیه محسوب می‌شود و قدمت آن به دوره قاجار بازمی‌گردد. یوسف خان افشار قاسملو، معروف به «شجاع الدوله»، فرزند لطفعلی خان سرتیپ افشار و او نیز پسر امامقلی خان افشار قاسملو بوده است.وی از افسران کاری و با‌عرضه بود و طرف توجه عباس میرزا نایب‌السلطنه قرار داشت.

مسجد سردار ارومیه که نام دیگر آن مسجد ساعتلو است از بناهای تاریخی دوره قاجار است که در خیابان امام خمینی ارومیه و امتداد راسته غلام خان قرار دارد. این بنا توسط عبدالصمد خان پدر آقا محمد جد اعظم عظیم السلطنه سردار ساخته شده است.در سال ۱۳۳۰ هجری قمری این مسجد توسط سردار ترمیم شد در سال ۱۳۳۱ هجری قمری ساعت بزرگی را در سر در آن نصب کرد.

مسجد جامع ارومیه که به مسجد رضاییه معروف است، یکی از مراکز و مدارس دینی معروف آذربایجان غربی میباشد و در مرکز شهر در وسط بازار قرار دارد. آنچه که از ویژگی‌ های معماری سلجوقی در این بنا بارز بنظر می‌ رسد، تبعیت از الگوی پلان چهار طاقی، توجه به استحکام بنا و استفاده از مصالح مقاوم در ساخت بناست.

مدرسه هدایت یکی از بناهای قدیمی و تاریخی شهر ارومیه است که در ابتدا منزل مسکونی یکی از سرکردگان ایل قاجار بوده است. این بنای تاریخی که در خیابان عطایی شهر ارومیه قرار دارد در سال 1345 هجری شمسی توسط مالک آن دوره بنا به نام حاج حسین صحت به دانشکده هنر تغییر کاربری می دهد.

مدرسه‌ ۲۲ بهمن ارومیه در تقاطع خیابان امام و خیام شمالی قرار دارد و یکی از مدارس تاریخی ارومیه محسوب می‌شود. این مدرسه‌ در اوایل دوران پهلوی، یعنی نزدیک به ۸۰ سال قبل با استفاده از خشت و آجر ساخته شد و حدود پنج هزار و ۱۰۰ متر مربع زیربنا دارد. با توجه به ارزش تاریخی، مدرسه‌ ۲۲ بهمن ارومیه در ۷ اسفند ۱۳۸۵، با شماره‌ی ۱۷۷۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.

کلیسای پطروس پولیس به فاصله هشت کیلومتری شرق ارومیه، در روستای کوچکی به نام کلیسا کندی قرار دارد. طبق اسناد، این کلیسا در قرن هشتم میلادی، زمان بختیشوع حکیم ساخته شده است و یکی از قدیمی‌ترین کلیساهای آشوری به‌شمار می‌رود.

کلیسای مارسرگیز مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان اورمیه، روستای سیر واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۹ آبان ۱۳۵۴ با شمارهٔ ثبت ۱۱۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا یکی از آثار سنگی استان بوده و تمام دیوارها و سقف آن را با سنگهای نامنظم بصورت بسیار ماهرانه و در نهایت استحکام ساخته اند .