حمام قپان که با نام حمام قاپان نیز شناخته میشود، از بناهای تاریخی شاهین دژ در استان آذربایجان غربی بهشمار میرود و قدمت آن به اواخر دوره قاجاریه و اوایل دوره پهلوی بازمیگردد. این بنا مانند دیگر حمامهای تاریخی ایران شامل فضاهای دهلیز ورودی، سربینه، گرمخانه و خزینه میشود.
قلعهها از مهمترین آثار تاریخی و معماری ایران هستند. در ایران قلعهها با کارکردهای مختلف ساخته میشدند. موقعیت این قلعهها مشخص میکند که قلعه دارای چه کارکردی بوده است. قلعههایی که دارای موقعیتهای کوهستانی بودند بدون شک به قصد دفاع از مواضع حکومت وقت و با اهداف نظامی بنا میشدند.
کلیسای مریم مقدس یا زور زور به عنوان مدرسه تعلیمات دینی، فرهنگی و ادبی، پس از تنشها و مخالفتهای ناشی از پیشنهاد قبول دین کاتولیک توسط ارامنه در ماکو بنا شد.شهرستان ماکو در شمال غرب ایران در استان آذربایجان غربی قرار گرفته است.
قلعه قابان ماکو قلعه ای ست در بخش تاریخی شهر ماکو ، زیر بزرگترین کلاهک سنگی جهان (دژکلاه ، کوه قایا ) میگویند. این قلعه که تاریخ آن دقیقا مشخص نیست؛ در بافت قدیمی این شهر با دیوارها و برجها و باروهای بلندش دارای بخشهای شاه نشین، حمام و زندان است.
سردشت از شهرهای کردنشین آذربایجان غربی و مرکز شهرستان سردشت است،در جنوب غربی این استان و امتداد جنوبی ارومیه قرار دارد و با شمال کشور عراق و اقلیم فدرال کردستان عراق همسایهاست.
رودخانه زنگبار یکی از مناظر طبیعی منطقه ازاد ماکو است. سر منشا این رودخانه از رودخانه های ساری سو (رود کوچک) و قره سو (رود بزرگ ) و رود آواجیق می باشد. این رودها از کوه های آرارات در شمال غربی در مرز ترکیه و کوه های بارون ، قره عینی و آواجیق سرچشمه می گیرد.
دره باغی نام دره ای بکر، سرسبز و چشم نواز است که در 5 کیلومتری شهر ماکو در استان آذربایجان غربی قرار گرفته است. اگر خودتان را به روستای مشهور قلعه جوق در نزدیکی ماکو برسانید با گذر از روستا و دنبال کردن رودخانه زیبا و خروشان زنگمار که نبض حیاتی شهرستان ماکوست به ورودی دره ای سرسبز خواهید رسید که از همان ابتدا پوشیده از انواع گیاهان سرسبز و درختان بلند بالاست.
حمام تاریخی بیستون که با نام حمام کهنه نیز شناخته میشود، به دستور سردار کل عزیز خان مکری احداث شده است و قدمت آن به دوره قاجار بازمیگردد. این حمام تا چند سال پیش مورد استفاده اهالی قرار داشت؛ اما حمام عمومی جدیدی در شهر احداث شد و حمام کهنه در سالهای اخیر مورد بازسازی قرار گرفت.
چشمه کانی گراوان، چشمه آبمعدنی است که در شهرستان سردشت در استان آذربایجان غربی قرار دارد. این چشمه در ۲ کیلومتری شهرستان ربط و ۱۲ کیلومتری شمال شرقی سردشت قرار دارد.سردشت نگینی در دل استان آذربایجان غربی است که مرکز آن شهرستان سردشت است و در جنوب غربی این استان در امتداد جنوبی ارومیه قرار دارد.
چشمه ثریا در منطقهای به نام منطقه بورالان یکی از مناطق بسیار زیبا و نادر در شمالی ترین نقطه آذربایجان غربی درشهر ماکو است که با توجه به اهمیت ژئوپولتیکی این منطقه، دارای ویژگیهای خاصی نسبت به سایر چشمهها است.