ارگ یا عمارت حاجی آباد در فاصله حدود ۵ کیلومتر بیرجند در جاده بیرجند زاهدان بین شوکت آباد و بجد قرار دارد. ارگ حاجی آباد یکی از ارگ های ساخته شده در عصر قاجار بوده که در شرق شهر بیرجند قرار گرفته است. این ارگ جزو آثار به ثبت رسیده ی ملی ایران بشمار می آید و از چهار باغ به نام های باغ نهالی، باغ طاقی، باغ بزرگ و باغ زیرین تشکیل یافته است که در زمان خود باغاتی پر رونق و آباد بوده ولی متاسفانه امروزه به دلیل بی آبی از بین رفته اند.

ارگ بهارستان بیرجند که با نام باغ زرشکی نیز شهرت دارد یکی از آثار ارزشمند تاریخی این شهر در استان خراسان جنوبی است. بنا را می‌توان یکی از بزرگ‌ترین و شکوهمندترین باغ‌های ایرانی به شمار آورد که در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شماره ثبت ۳۶۸۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. اما متاسفانه مانند بسیاری دیگر از بنا‌های با ارزش تاریخی ارگ بهارستان بیرجند نیز از آسیب‌ها در امان نمانده و قسمت زیادی از آن توسط نهاد‌های مختلف ویران شده است و امروز خرابه‌ای نیمه ویران از آن باقی مانده است که البته بازهم تماشای آن خالی از لطف نیست.

باغ و قلعه مود در حاشیه جنوبی روستای مود، در چهل کیلومتری شرق بیرجند قرار دارد. در مرکز باغ محل تقاطع دو خیابان طولی و عرضی ساختمانی وجود دارد که متعلق به دوره صفویه است و در داخل باغ بقایای عمارتی عظیم با تزئینات زیبای نقاشی دیده میشود که عمارتی تشریفاتی بوده و شامل چند ایوان، بقایای یک هشتی راهروها و اتاقها است. آنچه از زوایای امر مشهود است، این عمارت طی دو مرحله ساخته شده است که مرحله اول آن شامل: ساخت قسمت‌های اصلی بنا در دوره زندیه و عمارت دوم بنایی است مربوط به دوران قاجار.

خانه پردلی یکی از جاذبه های تاریخی شهر بیرجند بوده که قدمت آن به نیمه دوم دوره قاجار می رسد و در محله چهاردرخت این شهر قرار دارد. در ساخت این بنای تاریخی از معماری ایرانی اسلامی بهره گرفته شده است. خانه پردلی که دور تا دور یک حیاط بزرگ و سرسبز را احاطه کرده، با تزیینات آجرکاری و ستون های استوانه ای بزرگ خودنمایی می کند، اصول بکار رفته در این بنا نمایانگر تلفیق معماری اسلامی و بیگانه است.

موزه مردم شناسی بیرجند که در سال ۱۳۷۲ و پس از موزه باستان شناسی از سوی میراث فرهنگی، در طبقه همکف عمارت مرکزی اکبریه به بهره برداری رسید، گوشه‌ای از معیشت، مشاغل و حرف منطقه جنوب خراسان، که در گذشته‌ای نه چندان دور مرسوم بوده و اکنون منسوخ شده، به نمایش گذاشته شده است. قدمت اشیای موجود در آن حدود یک‌صد سال است.

این آرامگاه در قبرستان عمومی شهر بیرجند واقع شده و دارای بنای خشت و گلی است. این آرامگاه محل دفن آیت الله حاج شیخ محمدباقر آیتی از علمای برجسته اواخر دورة قاجار و اوایل دورة پهلوی بیرجند است که در سال 1276 هـ. ق متولّد شد، در مدارس علمیه قاین و بیرجند تحصیل نمود و پس از آموختن مقدمات علوم به مشهد مقدس رفت و جهت تکمیل مراتب فقه و اصول در حوزة علمیّة نجف سکنی گزید و در عراق از محضر اساتیدی چون شیخ جعفر شوشتری، شیخ محمد استرآبادی و ... کسب فیض کرد و در 22 سالگی به درجه اجتهاد نائل آمد.

از آثار قدیمی منطقه بشرویه وجود دو کاروانسرای تاریخی است که در روستای اصفاک و نیگنان واقع شده اند و از نظر موقعیت در مسیر جاده ارتباطی بین یزد و مشهد قرار داشته اند. این ابنیه در زمینی به مساحت تقریبی ۲۵۰۰ متر مربع و بصورت شرقی غربی احداث شده و فقط دارای یک در ورودی و خروجی است که در سمت شرق قرار دارد هر یک از این رباطها دارای دو ایوان نسبتاً بزرگ با سقف جناغی در دو ضلع شرقی و غربی است که ایوان جهت شرق مدخل آن به حساب می آید و در دو طرف هر یک از آنها چهار ایوانک تعبیه شده است

قلعه کل حسن صباح در جنوب شرقی شهر بیرجند و در روستای نصرآباد بخش «در میان» قرار دارد. این قلعه با ارزش ترین و مهم ترین قلعه اسماعیلی در منطقه جنوب خراسان و دومین مرکز عمده دفاعی سلسله اسماعیلیان پس از قلعه الموت در ایران است. زیرا پس از منطقه الموت و قلعه معروف آن این قلعه به لحاظ دارا بودن موقعیت ویژه در منطقه، دومین مرکز دفاعی اسماعیلیان در ایران بوده است. این قلعه شامل سه بخش عمده میباشد که عبارتند از بخش غربی، بخش مرکزی و بخش شرقی.

پارک جنگلی بیرجند در بلوار صنعت و معدن این شهر واقع‌شده و در استان خراسان جنوبی قرارگرفته است. این مکان، بزرگ‌ترین پارک بیرجند به شمار می‌آید و محل ییلاقی خوبی نیز می‌باشد. این پارک جنگلی در همسایگی مصلای المهدی (ع) شهر بیرجند قرارگرفته است و یکی از جاذبه مهم استان خراسان جنوبی محسوب می‌شود.پارک جنگلی بیرجند یکی از اماکن تفریحی بیرجند است ک، بهره‌برداری از پارک جنگلی بیرجند از طرف منابع طبیعی و آبخیزداری به شهرداری محول شده است.

شهر بیرجند دارای باغ های زیادی از جمله باغ بهلگرد است که قدمت آن به زمان قاجاریه برمی گردد و در 16 کیلومتری شمال شرق بیرجند، در مسیر جاده زاهدان قرار گرفته است. و مربوط به دوره قاجار است که این اثر در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۷۸ با شماره ثبت ۲۳۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در زمان های گذشته باغ بهلگرد در خراسان جنوبی منزلگاه سردسیری طایفه خزیمه بوده و این باغ در زمان شوکت الملک ( یکی از فرمانرواهای بیرجند) در عصر قاجاری بنا شده است. به دلیل وجود داشتن این باغ در روستایی به همین نام، بهلگرد نامیده شده است.