از آنجا که شهر نایین در کویر واقع گردیده و همواره مشکل گرما و کمبود آب داشته است مردمان این دیار با ساخت و سازها و تأسیسات مختلف سعی در غلبه بر سختی های طبیعت داشته اند. از جمله ساخت آب انبار ها،قنات ها و یخچالها. یخچالهای تاریخی از یک مخزن عمیق به عمق تقریباً ده متر یا بیشتر ، یک گنبد مخروطی بزرگ بر روی مخزن و نیز حصاری بلند با نظمی خاص گراگرد آن که وظیفه سایه انداختن روی گنبد را داشته تشکیل شده است. مخزن یخچال را در فصل زمستان با آب باران پر کرده و پس از یخ زدن آب بر اثر سرمای زمستان روی آن را با مقدار زیادی کاه می پوشاندند تا از نفوذ گرما در فصل بهار و تابستان به یخها جلوگیری شود. در فصل تابستان مردم یخهای درون یخچال را به مقدار نیاز شکسته و برداشت می کردند. از مهمترین یخچالهای نایین که هم اکنون مرمت گردیده یخچال بافران و یخچال محمدیه می باشد.

مهمترین منبع نگهداری یخ در مناطق کویری بنا های کهنسال یخچال بوده که از مهمترین شاخصه های پیشینه معماری در نایین می باشد یخچال ها معمولاً بیرون از شهر و در مسیر آب به صورت منبعی حفر شده و گنبدی مخروطی شکل بر بالای آن ساخته و محل نگهداری یخ برای فصول گرم سال می باشد.

یخچال ها به طور کلی متشکل از سه قسمت می باشند : دیوار طویل سایه انداز ، حوضچه های تولید یخ ، مخزن تهیه یخ و گودال یخو اما مصالح به کار رفته در این بنا بیشتر خشت خام ، گل ، اندود کاه گل است چرا که علاوه بر اینکه مقاومترین مواد و مصالح ساختمان کویری هستند همچنین بهترین عایق گرما از بیرون به درون و سرما از درون به بیرون می باشند و همچنین اندود کاه گل عایق خوبی برای جلوگیری از نفوذ رطوبت حاصل از برف و باران به حساب می آید.

 در شهرستان نایین و حتی درپاره‌ای مناطق غیر مسکونی، یخچال‌های قدیمی یکی از مناظری است که با مخروطی خود،چشم را نوازش می‌دهند. از مهم‌ترین و زیباترین یخچال‌های شهرستان نایین، یخچال واقع در محله کلوان نایین است. یخچالی نیز در محمدیه، پشت کوهی که قلعه عاشورگاه بر فرازآن است وجود دارد. این یخچال با کوه «کلیزه» در دور دست بیابان هماهنگی شگفتی ایجادکرده است. همچنین یخچال روستای بافران جزو یخچال‌های جذاب منطقه‌اند.

یکی از جاذبه های استان اصفهان یخچال های قدیمی نایین است. 

فروشگاه اینترنتی سیتی مهر شما را به دیدن این مکان زیبا و تاریخی دعوت می‌کند.