
مقبره امامزاده شاه رضا، مربوط به دوره صفویه و در ورودی شهرضا و در کنار کوهی مشهور به کوه سفیدی واقع شده. این اثر در تاریخ 15 دی 1310 با شمارهٔ ثبت 130 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده. با توجه به فضای سرسبز موجود در این منطقه از شهر، فضای بسیار دلپذیری رو برای مسافران ایجاد کرده به نحوی که سالیانه حدود 6 میلیون نفر از این مکان بازدید می کنن. اهالی معتقدند حضرت شاهرضا علیه السلام رو در قسمتی از این کوه که امروزه به قتلگاه مشهوره سر بریده اند و به همین دلیله که هنوز هم هستند عده ای که برای روشن کردن شمع به این محل میروند.

امامزاده شاهرضا که در شمال شهرستان شهرضا قرار دارد به روایتی یکی از برادران امام رضا (ع) و بروایت دیگر یکی از سادات حسنی است و ساختمان آن در دوران سلطنت شاه اسماعیل صفوی ساخته شده است که در سالهای اخیر بازسازی اساسی شده است.سالها پیش امامزاده شاهرضا ساختمانی قدیمی و سنتی داشت. ورودی ساختمان مثل اغلب خانههای قدیمی دالان و راهروی سرپوشیدهای داشت که بازارچهی کوچکی بود که حجرهها و مغازههای سنتی با درهای چوبی هلالی داشت و در مدخل بازارچه در هم سنگآبی به سبک سنگآبهای مسجد امام اصفهان بود.بعد از اولین صحن امامزاده بود که معادل حیاط بیرونی خانهها بود. گرداگرد این صحن اتاقهایی قرار داشت که اغلب مقبرههای خانوادگی بودند. در وسط صحن هم حوض بزرگی قرار داشت. این صحن با راهروی باریکی به صحن دوم که درواقع حیاط اندرونی بود میرسید. در گوشهی سمت قبله صحن دوم ساختمان اصلی مزار امام زاده قرارداشت. دارای گنبدی به سبک مساجد اصفهان بود.

در سالهای اخیر تغیرات زیادی در ساختمانهای این امامزاده انجام شده است که اگر چه به نیت خیر و برای جوابگویی به افزایش جمعیت زائرین بوده ولی مسلما بافت سنتی آن که از میراثهای فرهنگی این شهر بوده است را از بین بردهاست. نخست بازارچه سنتی و ساختمان زیبای آن از بین رفته است و به جای آن بازارچهای جدید بدون هیچ نشانی از معماری سنتی ساخته شده است. دو صحن در هم ادغام شده و به صورت محوطهای بیحصار درآمده که دیگر به آن نمیتوان صحن گفت.

ساختمان مزار هم کلا تغییر کرده و گنبدی به سبک امامزادههای استان فارس (مثل شاهچراغ) به جای گنبد قبلی ساخته شدهاست. البته میتوان گفت این سبک ساختمان بیپرده و به اصطلاح اپن با سبک خانههای مدرن امروزی که از ورودی خانه حتی داخل اتاق خواب و حمام هم پیداست هماهنگتر است. ولی به نظر من سبک قدیمی بجز حفظ میراث فرهنگی و دینی شهر با فضای حرمت و تقدس امامزاده هماهنگتر بود.

جعفر بن موسی کاظم (شاهرضا) به اعتقاد اکثریت مردم از فرزندان امام موسی بن جعفر و از برادران امام رضا است. بنا بر آنچه از اسناد در دست است قول صحیحتر این است که شاهرضا از فرزندان بلافصل امام موسی کاظم بود و در دامنه کوهی که امروز در جوار حرم مطهر است کشته شده است وسرش از تن جداشد که در طوقچه اصفهان دفن شده است.مقبره امامزاده شاه رضا مربوط به دوره صفوی است. این اثر در ورودی شهرضا و در کنار کوهی به نام کوه سفیدی واقع شده است و با توجه به فضای سرسبز موجود در این منطقه مسافرانی که از سوی اصفهان به شهرضا وارد میشوند این مکان را خواهند دید.

این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.امامزاده شاهرضا از جمله بقاع متبرکه مشهور و معتبر در ایران می باشد که در شهرستان شهرضا (قمشه)، استان اصفهان، قرار دارد. این مکان مقدس تا به امروز، علاوه بر اهمیت مذهبی به سبب ارادت مردم، به جهت ساخت و ساز در دوره های مختلف و همچنین برخی قبور علما و شخصیت های تأثیرگذار تاریخ ایران نیز اهمیت تاریخی دارد.عده ای مدفون این بقعه را محمد رضا بن زید بن امام حسن مجتبی(ع) دانسته و گفته اند که او در خدمت امام زین العابدین(ع) به سر می برد و سپس به قلاع سمیرم و قمشه مهاجرت کرد. در جایی دیگر آمده است که؛ این امامزاده فرزند امام موسی بن جعفر(ع)، بوده که به دستور برادر خود، امام رضا(ع)، برای ارشاد مردم به دیار قمشه رهسپار و در آنجا به دستور حکمران اصفهان شهید شد و سر او را به اصفهان فرستادند.

این بنا در سال 1360 به همت حاج سید اسماعیل میربد شهرضایی تعمیر و تجدید بنا شده است. در کتیبه های گنبد و ایوان، نام استاد علی اصغر اصفهانی و استاد عبدالرحیم آمده و در داخل پشت بغل کاشی کاری ایوان بقعه، نام سهام الملک ثبت است. بر طبق کتیبه های موجود، بانی نقره کاری ضریح نقره مرقد و آینه کاری داخل گنبدخانه در زمان ناصرالدین شاه بانو عظمی، همسر ظل السلطان بوده است. در کتیبه روی ضریح، نام حسن حسینی نیز دیده می شود. نام صارم الدوله، واقف درهای چوبی و استاد باقر نجار، سازنده آنها، در کتیبه های منظوم کنده کاری شده بر آنها آمده است.

این بنا از آثار دوره صفویان است که در گذر زمان، تعمیرات و تغییراتی در آن صورت گرفته است. کتیبه های فعلی بقعه حاکی از اقدامات مرمتی و تزیینی در قرون سیزدهم و چهاردهم هجری قمری است. در دوره اخیر، تالاری بزرگ در شمال غربی بنا احداث و دو اتاق مجاور آن تعمیر شده است. تعویض و تعمیر آینه کاری داخل گنبدخانه و احداث شانزده اتاق در جانب غربی بنا و کتابخانه ای در شمال غربی صحن از دیگر اقدامات این دوره است.

بقعه ای که در زمان شاه اسماعیل صفوی ساخته اند زمانی بوده که روستای قمشه هم موجود بوده است. چشمه آبی هم که در زمان حفر قبر جاری می شود در حوضی مقابل بقعه می ریخته و از آن حوض زمین های اطراف سیراب می شده و محصولاتی به دست می آمده. این چشمه در میان اهالی به دلدل مشهور بود و از دو شاخه جاری بوده. سال های قبل چشمه خشک شد و هنگام تعمیرات و ساخت صحن ها چشمه مسدود گردید. بارگاهی که در زمان شاه اول صفوی ساخته می شود اتاقکی بوده روی قبر با چهار ورودی از چهار جهت و گنبدی شبیه گنبد مسجد جامع اصفهان نقش و نگارهای اسلیمی گنبد با زمینه فیروزه ای و کاشی های لاجوردی منقش به آیات قرآن تزئینات گنبد بوده اما درون اتاقک دیوارهایی بوده ساده و بدون تزئینات. در این زمان در قسمت غربی بارگاه نیز صحن کوچکی ساخته بودند که در دوره های بعد توسعه می یابد. همچنین سنگ آب زیبایی شبیه سنگ آب مسجد جامع اصفهان در صحن قرار داده اند که امروز نیز سنگ آب موجود است.

در زمان زندیه از جانب مغرب صحن دیگری به بارگاه اضافه شد و از جانب شمال در زمان قاجاریه صحن گسترش می یابد. حوضی نیز در همان صحن ساخته می شود که آب چشمه از دو شاخه درون آن ریخته و کنار حوض درختان بسیاری بوده که چشم رهگذران را خیره می کرده طوری که در نوشته های سیاحان داخلی و خارجی می توان توصیف این بنا را مطالعه کرد.
آئینه کاری داخل حرم مربوط به دوران قاجاریه می باشد و بانی تزئینات داخلی حرم بانوی عظمی دختر ناصرالدین شاه قاجار است و دو در خاتم کاری نفیس در ورودی رواق ها نصب شده که به دستور قهرمان میرزا صارم الدوله ساخته شده است و هر دو در موزه آستانه مقدسه در معرض دید عموم واقع شده. همچنین توسط بانوی عظمی گنبد امامزاده مرمت گردیده و ضریح نقره بر روی قبر قرار داده می شود. در سال های اخیر گنبد دچار آسیب می شود و رفته رفته به جای آن گنبد فعلی را می نشانند.

در ادامه لازم است یادی از علمای بزرگی که در صحن امامزاده مدفون هستند نماییم. بزرگانی چون: مرحوم الهی قمشه ای، حکیم اسدالله قمشه ای، حکیم آقا محمدرضا قمشه ای، حکیم ملا مصطفی قمشه ای، حکیم نصرالله قمشه ای، مرحوم میرزا محمد علی خلیفه سلطانی، مرحوم شیخ محمد علی زاهد، آیت الله حکیم ملا محمدهادی فرزانه، آیت الله شیخ محمدرضا مهدوی، سردار شهید حاج محمد ابراهیم همت و... اشاره نمود. برای مشاهده تصاویر بیشتر و همچنین مدارک فنی امامزاده شاهرضا (شامل: پلان ها، برش ها، مقطع ها و پرسپکتیو) به بخش گالری تصاویر این مطلب، در ادامه صفحه مراجعه نمایید.
فروشگاه اینترنتی سیتی مهر دیدن از این مکان مذهبی زیبا را به گردشگران و علاقه مندان به اماکن مذهبی پیشنهاد می کند.












ثبت دیدگاه
0 دیدگاه