مناطق شمالی پایتخت سال‌ها پیش منطقه‌ای مرتفع با باغاتی وسیع بود که وسوسه ییلاق‌نشینی را در بزرگان بیدار می‌کرد. به همین دلیل در محله‌هایشمالی تهران، میان آپارتمان‌ها و خانه‌های ویلایی امروزی، عمارت‌های ویلایی و ییلاقی مختلفی وجود دارد. یکی از این عمارت‌های پرستون و پرنقش‌ونگار که شاید در وهله اول از حضورش در خیابان غافل شوید؛ عمارت عین الدوله تهران است. این خانه با درختان کهن‌سال، دیوار آجری و تابلوی طلایی که با خط نستعلیق عبارت عمارت عین الدوله رویش نوشته شده، تلنگری خواهد بود برای دیدار خانه‌ای به‌جا‌مانده از گذشته.

با ورود به این خانه عمارتی مستطیلی را خواهید دید که پایین‌تر از سطح زمین، وسط باغی سرسبز ساخته‌اند. این خانه در و پنجره‌هایی چوبی و شیشه‌هایی رنگی دارد؛ این چیزها عضو جدایی‌ناپذیر خانه‌ها و عمارت‌های قجری‌ هستند.

عمارتی میان مجسمه‌ها

از در نرده‌ای و مشکی عمارت که وارد شوید، گوی فلزی بزرگ و براقی را ابتدای جوی آبی می‌بینید که تا حوض پایین پله‌ها امتداد دارد. این باغ و عمارت با مساحت ۱۱۹۰۰ و زیربنای ۸۰۰ مترمربع ساخته شده است. بعد از ورود، سمت راستتان، مجسمه‌ی فلزی گاوی را می‌بینید که به جای پا، روی شاخش قرار گرفته است. همچنین پرنده‌ای کوچک در حالی که دم گاو را گرفته است، پرواز می‌کند.

سمت چپ، اتاق نگهبانی قرار دارد که بعد از مرمت بنا به این مجموعه اضافه شده است. طراحی اتاق‌ هماهنگ با عمارت است تا وصله‌ای بیگانه به چشم نیاید. از میان شاخ‌وبرگ درختان، ستون‌ها و سقف شیروانی را می‌توان دید که بیشتر از هرچیز شما را به عبور از پله‌ها مشتاق می‌کنند. ناگفته نماند که گل‌های رز سرخ و سفیدی هم بالای پله‌ها و اطراف جوی آب قرار گرفته و جلوه‌ بیشتری به دورنمای عمارت داده‌اند.

ابتدای پله‌ها، مجسمه‌ای سفید و بزرگ که روی حوض اصلی قرار گرفته است، نظرها را به خود جلب می‌کند. از کتاب در دستش می‌توان فهمید دستی در ادبیات داشته که با خواندن نوشته کنار مجسمه متوجه می‌شوید حکیم عمر خیام است.

عمارت عین الدوله با پنج پله بالاتر، از محوطه اصلی جدا شده است. معماری ساختمان به‌حالت قرینه است و در ورودی ساختمان در وسط دیوار با طرح گچ‌بری، دورتادور چارچوب چوبی در، نظرها را به ‌خود جلب می‌کند. حاشیه‌ بالایی طبقه اول هم با گچ‌بری تزیین شده است. طبقه دوم به‌رسم خانه‌های قدیمی بنا، در وسط و اطرافش تراسی بزرگی دارد؛ با تعداد زیادی ستون که به سقف شیروانی وصل شده‌اند. از میان ستون‌ها، پنجره‌های طاقی‌شکل با شیشه‌های رنگی خودنمایی می‌کنند. روی سقف، دقیقا بالای در ورودی، تاجی با طرحی هندسی وجود دارد که آن هم با گچ‌بری‌های زیبایی تزیین شده و قسمت پایین این تزیینات، داخل کادری زرشکی‌رنگ، اسم نگارخانه برگ را می‌توان خواند.

این عمارت کاربرد اداری دارد و شما اجازه بازدید از داخل ساختمان را ندارید؛ اما باغ عمارت پراز مجسمه‌هایی از افراد مشهور و داستان‌های قدیمی است. مثلا مجسمه‌ عبید زاکانی با لبخندی ملیح بر صورت طراحی شده تا یادآور طنزپردازی‌اش باشد. مجسمه داستان پدر، پسر و الاغشان را هم در این مجموعه می‌توان دید.

کافی است دورتادور عمارت عین الدوله قدم بزنید و از صدای پرندگانی که جز در این باغ زندگی نمی‌کنند، لذت ببرید. همین‌طور با خودتان مرور کنید این‌ مجسمه‌ها متعلق ‌به چه کسانی‌ هستند. بعضی از این مجسمه‌ها آثار مجسمه‌سازان نامی کشور هستند که در این عمارت به نمایش گذاشته شده‌اند. از عبور در راهروهای میان درختان غافل نشوید، چراکه در آنجا مجسمه‌های منحصربه‌فردی خواهید دید. اینجا می‌توانید آرامش و خنکای باغ را فارغ از شلوغی خیابان‌ها تجربه کنید.

عمارتی در مسیر تاریخ

این عمارت که بنایی از اواخر قاجار و اوایل پهلوی است، محل اقامت ییلاقی عین الدوله، وزیر سه دوره از دوران قاجار بوده است‌ و هم‌زمان با تغییر حکومت از قاجار به پهلوی، بصیر الدوله هروی عمارت را خریداری می‌کند و از آن به‌بعد به محل سکونت دائمی خانواده هروی تبدیل می‌شود. بعدها به پسر ایشان، دکتر نصرت‌الله هروی، ارث می‌رسد و سپس دخترشان، شیرین هروی، عمارت را به شهرداری تهران واگذار می‌کند.

عمارت عین الدوله در زمان احداث، بین سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۳۰ هجری قمری، دارای عمارتی تشریفاتی، استخر بزرگ و باغ‌های زیادی در اطرافش بوده است. موردی که این عمارت را بسیار متمایز می‌کند، این است که پایان جنگ جهانی دوم و زمان اجلاس سران سه کشور آمریکا و انگلیس و شوروی، عمارت عین الدوله محل اسکان استالین، چرچیل و روزولت بوده است.

در سال ۱۳۷۶ هجری شمسی که عمارت سال‌ها متروکه و نیمه‌ویران شده بود، شناسایی و در چهار تیرماه ۱۳۷۷ به‌شماره ۲۰۴۲ در آثار ملی ایران ثبت شد.

این عمارت پس از بازسازی توسط شهرداری، در ۱۳۸۶ به‌مناسبت صدمین سالگرد تاسیس بلدیه افتتاح شد. همان‌‌طور هم که قبلا گفته شد، نگارخانه برگ، از معتبرترین نگارخانه‌های ایران، در این عمارت فعالیت می‌کند.

کی و کجا

همه‌روزه به‌جز جمعه‌ها و ایام تعطیل، از ساعت هشت صبح تا چهار بعدازظهر می‌توانید از محوطه عمارت بازدید کنید.

آدرس عمارت عین الدوله تهران، پاسداران، میدان هروی، خیابان وفامنش، خیابان جمالی، شماره ۱۷ است.

دسترسی

برای رسیدن به عمارت عین الدوله می‌توانید در ایستگاه حسین آباد پیاده شوید. این ایستگاه در خط سه مترو قرار دارد. پس از خروج از ایستگاه، با تاکسی‌هایی که به میدان هروی می‌روند، در خیابان وفامنش به‌سمت میدان هروی رفته و سر خیابان جمالی از تاکسی پیاده شوید و به‌سمت عمارت عین الدوله بروید.

همین مسیر را با ۱۵ دقیقه پیاده‌روی هم می‌توانید طی کنید یا از اتوبوس‌هایی استفاده کنید که در میدان هروی و پاسداران تردد می‌کنند یا از ایستگاه هروی در خط سه استفاده کنید که مسیر نزدیک‌تری به عمارت دارد. البته افراد علاقه‌مند به پیاده‌روی و خیابان‌گردی، اکثرا مسیر اول را انتخاب می‌کنند.

عمارت عین الدوله هرساله میزبان تعداد کثیری از مسافران است. 

فروشگاه اینترنتی سیتی مهر شما را به دیدن این مکان زیبا دعوت می‌کند.