0 امتیاز از 0 رای

ارگ حکومتی اراک (برج شیشه) استان مرکزی

 

از دیگر عمارات تاریخی متعلق به دوران حکومت قاجاریه و سلطنت فتحعلی شاه، ارگ حکومتیشهر اراک در استان مرکزی است که به برج شیشه نیز شهرت دارد و در بافت قدیمی این شهرستان قرار گرفته است.ارگ حکومتی اراک یکی از بناهای تاریخی این شهر است که در سال ۱۲۳۱ هجری قمری بنا شد. و مرکز نهادهای حکومتی و سکونت حاکم و دیوانیان شهر بوده است.

 

 

ناصرالدین شاه در جریان سفر خود به عراق در این ارگ سکنی گزید و در کتاب سفرنامه خود به توصیف این بنا پرداخته است که از طبقه فوقانی آن قادر بوده شهر را برانداز کند. امروزه از ارگ حکومتی جز قسمتی از بنای منزل سپهدار چیزی باقی نمانده است. این مجموعه به مباشرت یوسف‌خان گرجی و همزمان با احداث نخستین پایه‌های شهر اراک در زمان فتحعلی‌شاه ساخته شد. ارگ حکومتی اراک متشکل از فضاهای اداری، نظامی و پذیرایی بوده و هسته و چارچوب ساختاری اولیه شهر قدیم اراک (سلطان‌آباد) از چهار بخش اصلی تشکیل می‌شده است:

 – بازار در مرکز شهر

– محله مسکونی حصار واقع در غرب بازار.

– محله مسکونی قلعه واقع در شرق بازار.

– عمارت‌های دیوانی شامل برج شیشه، منزل سپهدار اعظم، عمارت نظمیه و ..

 

 

نقشه سلطان‌آباد (اراک قدیم) که آخرین نمونه شهرسازی ایرانی، اسلامی است، به‌صورت چهار گوش شکل گرفته و در ناحیه شمال‌غربی آن مقر حکومتی (مجموعه ارگ حکومتی) قرار داشته است. از مجموعه عظیم ارگ تا سال ۱۳۴۰ شمسی تنها عمارت نظمیه، خانه سپهدار و برج شیشه باقی بوده است. برج شیشه، از سه طبقه جدا از هم تشکیل شده بود. دو طبقه بالای برج دارای تزئینات کاشی کاری و آجری بوده‌است. کف برج به‌صورت بیضی شکل بوده که قطر بزرگ آن ۱۲ متر و قطر کوچک آن ۸ متر بوده‌است.

 

 

این برج به خاطر وجود تزئینات کاشی با طرح‌های لوزی شکل که در آن وجود داشت، در هنگام تابش آفتاب درخشندگی خاصی از دور داشت که به همین دلیل به برج شیشه معروف شد. امروزه بهمنظور یادبود، نمادی از این برج و در ابعاد کوچک ‌تر در جنب میدان سرداران شهر اراک ساخته شده ‌است. مجموعه ارگ حکومتی اراک به دلیل اهمیت تاریخی و فرهنگی، توسط سازمان میراث فرهنگی در۳۰ مه ۱۹۷۶ میلادی و سال ۱۳۵۴ با شماره ثبت ۱۰۷۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

 


این اثر که از جاذبه های تاریخی اراک می باشد ، همچنین در سال ۱۳۶۱ با وجود ارزش و قدمتی که دارا بود، به کلی از بین رفت و امروزه فقط پایه ها و قسمتی از زیر زمین منزل سپهدار از این تاریخی و فرهنگی عظیم باقی مانده است.

 

 

تهیه شده توسط:

سایت سی تی مهر/ بخش کافه خبر/ جاذبه های گردشگری استان مرکزی

www.CTMehr.com

کانال :

https://t.me/CTMehr


نظرات خود را با ما درمیان بگذارید
ابتدا وارد شوید