قلعه قابان ماکو قلعه ای ست در بخش تاریخی شهر ماکو ، زیر بزرگترین کلاهک سنگی جهان (دژکلاه ، کوه قایا ) میگویند. این قلعه که تاریخ آن دقیقا مشخص نیست؛ در بافت قدیمی این شهر با دیوارها و برجها و باروهای بلندش دارای بخشهای شاه نشین، حمام و زندان است. چشمه معروف حاجی بولاغی نیز بهمراه دیگر چشمه ها دراین بافت قراردارد.در منابع تاریخی اهمیت نظامی و استراتژیکی قلعه قپان به کرار در دوره های تاریخی تیموریان سلجوقیان قره قویون لو و صفویان و قاجاریان ذکر شده است. 

از حاکمان تاریخی ماکو در دوره های حکومت ارامنه ، عثمانی و صفویان و قاجاری که در این قلعه حکومت می کردند، می توان نورالدین بیگ آتسرونی ، عوض بیگ محمودی ، مصطفی سلطان محمودی ، خانعلی سلطان ایروانی ، مصطفی بیگ بیات ،تیمور پاشا خان را نام برد. اما به نظر میرسد این قلعه در فرهنگ اساطیری ایران و آذربایجان قدمت دیرینه ای دارد که متن روضه الصفا و گرشاسب نامه موید این است. داستان محلی اژدهای سنگ شده که جلو اب را به روی مردم می بست و حکومت زنگی دندان گراز ( قابان) که با گرشاسب نبرد کرد از نشانه های اساطیری این قلعه است.

قلعه حکومتی منطقه طبق نظریات تاریخی ( سفرنامه ها و تاریخ های صفویه ) از دو قسمت قلعه بالایی ( قابان ) و قلعه پایینی تشکیل شده بوده است. قلعه بالایی (قابان ) زیر کلاهک قرار داشته که درب ورودی نداشته است تنها راه ورودی به نظر میرسد از طریق تونل های مخفی بوده است. بازدید از این مکان خالی از لطف نیست .

فروشگاه اینترنتی سیتی مهر شما را به دیدن این مکان زیبا دعوت می‌کند.