بناهای تماشایی روستای اصفهک

به‌علت زلزله‌ی شهر طبس که در سال ۱۳۵۷ رخ داد، بخش‌های وسیعی از روستای اصفهک شامل قسمتی از بافت تاریخی‌اش به‌همراه بناهای قدیمی و باارزشی همچون مسجد جامع و حمام قدیمی این روستای زیبا تخریب شدند.

چندین سال پس از این اتفاق، با کمک گروهی از متخصصان معمار و مرمتگر و اهالی به‌جامانده در روستا و حوالی‌اش، بخشی از روستا احیا شد و برخی از بناهای تخریب‌شده مجددا بازسازی شدند. از این آثار می‌توان به مسجد جامع روستا اشاره کرد که با حفظ ارزش‌های اصیل و هویت محدوده، دوباره شکل گرفته و ساختش کاملا متناسب با معماری بومی این منطقه‌ کویری و خانه‌های کاهگلی‌اش است.

این مسجد دارای فضایی کوچک، گنبدی کاهگلی و چند پنجره‌ زیبا و کوچک است و محیط آرامش‌بخشی جهت عبادت دارد. حمام روستا یکی دیگر از بناهایی است که به‌طورکامل بازسازی شده است. در ساخت مجددش سعی شده اصالت تاریخی حمام با بخش‌ها و فضاهای گذشته‌اش، همچون سکو‌هایی جهت نشستن، سربینه، حوض زیبایی در مرکز و درگاه‌هایی کوتاه حفظ شود.

یکی از موارد قابل‌توجه و جذاب این روستا رصدخانه‌ای کویری است که کارشناسان مرتبط با این امر در سال ۱۳۹۵ در این روستا احداث کردند. فضاهای این بنا شامل سه دیواره آجری‌اند که از دایره‌های متحدالمرکز تشکیل شده‌اند. می‌توانید با مراجعه به این رصدخانه، از آسمان باشکوه و ستاره‌باران کویر نهایت لذت را ببرید و از تماشایش به وجد بیایید.

معماری روستای اصفهک

معماری به‌کاررفته در روستای تاریخی اصفهک طبس کاملا متناسب با اقلیم و معماری بومی مناطق کویری است. مصالحی که در بخش‌های مختلفش استفاده شده، از جنس خشت و گل‌اند و به‌صورتی اصولی ساخته شده‌اند. یکی از ویژگی‌های معماری این منطقه، بافتی منسجم، به‌هم‌پیوسته و فشرده است.

این شکل از ساخت‌و‌ساز دلایل مختلفی دارد، همچون حفاظت از بناهای روستا در برابر دستبرد و هجوم راهزنان و همچنین شرایط اقلیمی منطقه که به ایجاد سایه و خنک‌سازی فضای خانه‌ها در فصول گرم سال نیاز دارد. از دیگر ویژگی‌های معماری خانه‌های خشتی روستای قدیمی اصفهک شکل گنبدی سقف‌شان است که در راستای ایجاد سایه در خلاف جهت تابش آفتاب ساخته شده‌ا‌ند. به‌صورتی که هنگام ساعت‌های اوج خورشید، همواره یک طرف گنبد سایه می‌شود و فضای داخل خانه را خنک می‌کند.

آداب‌ و‌ رسوم و فرهنگ اصفهک

یکی از موارد بسیار قابل‌توجه در احیا روستای اصفهک، آداب و رسومی است که از گذشته در این منطقه وجود داشته است. با مطالعات و بررسی‌های انجام‌شده درباره فرهنگ مردم این منطقه، رسم‌های بسیار جذابی به‌علت قدمت روستای اصفهک یافت شد. یکی از این رسوم قدیمی، مراسم چراغُنِ اصفهکی نام دارد.

افراد بومی و کهن‌سال این منطقه در ارتباط با آیین چراغن می گویند ازآنجاکه مردم در گذشته به برق دسترسی نداشتند، این آیین را شکل دادند. آن‌ها جهت گردهمایی و دور هم جمع‌شدن و انجام سنت صله‌رحم، در خانه‌هایشان یا محوطه‌ روستا، دور فانوسی حلقه می‌زدند و گفت‌وگو می‌کردند و از این طریق با یکدیگر دیداری تازه می‌کردند.

مطابق با این آیین است که در زمان احیا اصفهک، هیچ‌گونه برق‌کشی صورت نگرفت. همچنان نیز جهت روشن‌کردن فضاهای روستا هنگام تاریک‌شدن هوا، افرادی فانوس‌هایی در سرتاسر بافت تاریخی روستا می‌چینند تا به این رسم احترام بگذارند و یاد ایام قدیم روستا را زنده نگه دارند.

اهالی اندکی که به زندگی در این روستای رویایی می‌پردازند، همچنان به فرهنگ گذشته‌ این مکان پایبندند و آن را از طرق مختلف زنده نگه داشته‌اند. مردم ساکن این روستا به موسیقی محلی و لباس‌های سنتی آن بسیار علاقه‌مندند و همچنان ازشان استفاده می‌کنند.

َ

اقتصاد روستای اصفهک

چندین رشته قنات پرآب در محیط اطراف روستای اصفهک وجود دارند و سبب شده‌اند این روستا یکی از غنی‌ترین منابع آب را در محدوده‌ شهر زیبا و تاریخی طبس دارا باشد و آب ۳۹ روستای اطراف را نیز فراهم کند. این موضوع باعث شده تا شغل اصلی اهالی اصفهک دام‌پروری و کشاورزی باشد و محصولاتی همچون زعفران و انار و خرما از سوغاتی‌های پرطرف‌دار این مکان محسوب گردد.

روستای اصفهک دارای صنایع‌دستی اصیل و زیبایی است. اهالی بومی منطقه قالی‌هایی نفیس و رنگین باارزشی را می‌بافند که هر گردشگری را به خود مجذوب می‌کنند. در صورت خرید این محصولات باکیفیت، هم به توسعه‌ اقتصادی و فرهنگی محل کمک می‌کنید و هم یادگاری‌های جالب و ارزشمندی را از اصفهک برای همیشه با خود به همراه می‌برید و با تماشایشان یاد سفر خاطره‌انگیزتان را همواره زنده نگه می‌دارید.

اقامت در روستای اصفهک

اگر تمایل دارید در این محیط رویایی و غیرقابل‌وصف اقامت داشته باشید، می‌توانید خانه‌هایی را در این روستا اجاره کنید. این خانه‌ها جهت اقامت مسافران و گردشگران، با امکانات کافی و محیطی زیبا احیا شده‌اند. در مدت مدنظر خود به‌همراه عزیزانتان در آن‌ها اقامت کنید و اوقات بسیار خوشی را تجربه کنید. اقامتگاه‌ بوم‌گردی این منطقه بسیار زیبا و تماشایی است و حتی درصورت عدم‌تمایل به اقامت در روستا، بهتر است حتما از آن‌ بازدید کنید. این اقامتگاه تماشایی دارای امکاناتی همچون رستورانی باکیفیت، سرویس بهداشتی و حمام است و می‌توانید شب را در این خانه‌‌های خشتی اقامت کنید.

کلام آخر

روستای تاریخی اصفهک یکی از دیدنی‌ترین و بی‌نظیرترین جاذبه‌های گردشگری ایران و شهرستان طبس به حساب می‌آید. شما می‌توانید در تمامی فصل‌های سال به این محدوده سفر کنید؛ زیرا در هر فصل زیبایی‌های خاص خودش را دارد. این روستا به‌دلیل موقعیت قرارگیری‌اش، نسبت‌به سایر روستاها و شهرهای اطراف از آب‌و‌هوای مطلوب‌تر و متعادل‌تری برخوردار است.

کلیه‌ امکانات رفاهی نیز جهت اقامتتان در این محل مهیا شده‌اند و دیگر نیاز نیست همانند گذشته حتما وسایل و تجهیزات لازم را برای چادرزدن به‌همراه داشته باشید. برای رسیدن به روستای اصفهک در طبس کافی است که از خیابان خرمشهر وارد بلوار شهید عباس‌پور شوید و بعد از آن وارد جاده طبس‌دیهوک گردید و پس از طی‌کردن مسافتی برابر با ۳۸ کیلومتر، به این روستای بی‌بدیل و فراموش‌نشدنی برسید.