غارها یکی ازجاذبه های گردشگری و علمی به شمار می آیند. کشور ما ایران با توجه به سابقه زمین شناختی خود، دارای غارهای گوناگونی است از دوره های مختلف زمین شناسی. استان خراسان جنوبی هم از این امر مستثنی نیست. در این استان غارهای متعددی وجود دارد که یکی از مهم ترین آنها غار خونیک در روستای خونیک در نزدیکی قاین است. این غار در شمال شرق روستای خونیک بر ارتفاعات مشرف به روستا در ۲۰ کیلومتری جنوب قاین قرار دارد.

این غار علاوه بر اهمیت زمین شناختی، از نظر انسان شناسی هم بسیار اهمیت دارد، چرا که در آن نشانه هایی از سکونت انسان به چشم می خورد، نشانه هایی از قبیل نقاشی هایی بر دیوار غار . ابزار سنگی به دست آمده از این غار مربوط به دوران موسترین یا پارینه سنگی میانه‌است که تقریباً سی هزار سال قدمت دارند.آثار زندگی در غار خونیک از دوران پارینه سنگی تا عصر اسلامی باقی مانده. این آثار از طبقات زیرو رو شده غار در اثر زلزله به دست آمده که موید نظریه قدمت این غار می‌باشد.

غار خونیک دارای دهانه‌ای در حدود ۲ متر وفضای داخلی به طول۵/۱ و عرض ۳ متر می‌باشد. دیواره‌های آن از سنگ‌های توروس تشکیل شده‌اند که به زیبایی ویژه‌ای به محیط داخلی آن داده‌اند . اولین گمانه زنی‌های باستان‌شناسی در این غار به سال ۱۹۴۹ میلادی توسط پروفسور کالتون استانلی کوون انجام شد. ابزار به دست آمده از غار خونیک عبارت بود از انواع تیغه‌های سنگی که به وسیله انسان‌های عصر پارینه سنگی میانه تراشیده شده بودند و به ابزار یافت شده موسترین در فلات ایران شباهت کامل داشتند.غار خونیک دارای دهانه‌ای در حدود ۲ متر و فضای داخلی به طول ۵ و عرض ۳ متر است. دیواره‌های آن از سنگ‌های توروس تشکیل شده‌اند که زیبایی ویژه‌ای به محیط داخلی آن داده‌اند.

قدیمی‌ترین آثار حیات انسانی در ایران، شامل تعدادی ادوات و دست افزارهای سنگی با قدمت تخمینی ۸۰۰ هزار سال قبل، متعلق به دوران پارینه سنگی قدیم، از بستر رودخانه کشف رود مشهد بدست آمده ‌است. در حالیکه قدیمی‌ترین مکانهای استقرار انسان، حداکثر با قدمت ۱۰۰ هزار سال در نواحی دیگر ایران نظیر آذربایجان، لرستان شناسایی شده‌اند.دومین مکان سکونت انسان های اولیه از نظر قدمت؛ غار خونیک در نزدیکی بیرجند است که متعلق به دوره پارینه سنگی میانه با قدمتی بین ۵۰ تا۶۰ هزار سال می‌باشد. اولین گمانه‌زنی‌های باستان‌شناسی در این غار در سال ۱۹۴۹ میلادی توسط پروفسور کالتون استانلی کوون انجام شد.