شهرستان خوسف در مغرب و جنوب غربی شهرستان بیرجند قرار دارد و مشتمل بر دهستان های قلعه زری، براکوه، خوسف، جلگه ماژان و شهر خوسف می شود.  آبادی های آن عمدتا در دشت و کوهستان قرار دارد. کوه گرنگ در شمال، کوه رچ در جنوب و کوه شاه در جنوب شرقی آن قرار گرفته اند. رود فصلی بیرجند یا شاهرود در این بخش جریان دارد.

این رود در مشرق بیرجند، از کوه های بخش درمیان و کوه بندر سرچمه گرفته، با نام رود بیرجند یا شاهرود از شهر بیرجند می گذرد و در بخش خوسف رود خوسف نام می گیرد و بالاخره با نام رود شور در مغرب بخش به کویر لوت منتهی می شود.

همچنین رود گریجگان که از کوه شاه، در جنوب شرقی خوسف سرچشمه می گیرد، در مرکز بخش به رود شور می پیوندد. به خاطر وجود این رود در اعصار مختلفی این منطقه دارای ساکنانی دائمی بوده است و امروزه به عنوان یکی از ناحیه های تاریخی ایران شناخته می شود.

قلعه رستم در جنوب شرقی شهر خوسف و غرب روستای گنج، بر فراز تپه‌‏ای مشرف بر جلگه خوسف و دشت ماژان قرار گرفته است. بدلیل مطلوب نبودن مسیر دسترسی به قلعه، آسیب کمتری به فضاهای آن رسیده و همین دسترسی مشکل موجب شده که آن را اینگونه نام نهند.در داخل قلعه شش تالار وجود دارد که با طاق­های جناغی پوشش یافته­اند. ارگ چه ورودی این تالارها به دلیل انباشت خاک و آوار مسدود شده است، ولی تالارها نسبتاً سالم مانده­اند.

قدمت این بنای تاریخی به عصر ساسانی بر می گردد و در دوره اسماعیلی مورد بازسازی قرار گرفته،  لازم به ذکر است که این قلعه در برخی متون به نام قلعه دختر نامگذاری شده است.قلعه رستم یکی از قلعه های اصلی اسماعیلیان قهستان بوده و به نوشته سایت میراث فرهنگی ساخت اولیه قلعه به دوره ساسانیان برمی گرده که توسط اسماعیلیان بازسازی و مجدد مورد استفاده قرار گرفته است.

در مرکز قلعه چاهی وجود دارد که عمق آن حدود هفت­متر است و در جبهه جنوبی قلعه آب انباری قرار دارد که از سنگ و ملات ساروج ساخته شده است. در جبهه شمال شرقی قلعه پنج برج دیده­بانی وجود داشته که قابل تشخیص است. در محوطه این قلعه قطعات سفالهای لعابداری با رنگهایذ فیروزه­ای و ساده وجود دارند که به ادوار پیش و پس از اسلام مربوط می­شوند.

آثار بجا مانده در قلعه رستم به پیش از اسلام باز می­گردد، ولی در دوره­های بعد از اسلام بخصوص در زمانی که فرقه اسماعیلیه بر این منطقه سلطه داشتند آن را بازسازی کرده­اند.

این بنا به گونه ای طراحی شده که در همه ی جوانب عبور و مرورهای اطراف قلعه زیر نظر گرفته می شده و در سمت شرق قلعه که غیر قابل نفوذ بوده ارتفاعات کوه ریچ واقع شده است. قلعه دارای بخش های مختلفی بوده  از جمله ی این بخش ها می توان به برج ها، پله های دسترسی، تلارها، آب انبارها و بناهای ساخته شده در پیرامون دامنه های کوه، اشاره کرد.

در دو جبهه ی شمالی و غربی 7برج قرار دارد و همچنین آثار وجود برجی در سمت شرق قلعه دیده می شود. مصالح بکار رفته در ساخت برج ها سنگ و ملات ساروج می باشد.

در فضای زیرزمین 7تالار وجود دارد که در غرب و بر بالای دیواره غربی امتداد یافته است. این تالارها دارای 7متر طول و 3متر عرض می باشد و برای ساخت آن از سنگ استفاده شده است. ورودی تالارها از سمت دیواره بوده و به صورت موازی طراحی شده اند. آب انبار اصلی با عمقی نزدیک به  8متر، بیش از 600مترمکعب ظرفیت دارد و آب آن از آبی که در دامنه کوه جریان دارد تأمین می‌شده است.

مصالح بکاررفته در ساخت دیواره های آن سنگ و ملات ساروج می باشد. قلعه چاهی که در قسمت مرکزی قرار دارد، پله هایی جهت راه یافتن به قسمت های مختلف مسیر بالای کوه و قلعه دارد که جنس آن ها از سنگ بوده و به صورت زیگزاگ ساخته شده اند. این اثر جزو آثار به ثبت رسیده ملی ایران بشمار می آید.