چهار طاقی نخلک یکی از مهمترین بناهای تاریخی متعلق به دوره تاریخی ساسانی از نمونه چهار طاقی های معدود استان اصفهان محسوب می شود. با پیگیری ها و ارسال گزارش و طی مراحل تشریفات قانونی این بنای تاریخی به شماره ۳۱۸۷۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و این موضوع از طریق معاون ریاست جمهوری و ریاست سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری کشور ابلاغ شد .بنا به اظهارمدیر میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری شهرستان نایین این چهارطاقی که در ۴۶ کیلومتری شمال شرق انارک و در مجتمع معدنی نخلک از توابع شهرستان نایین قرار دارد، متعلق به دوره ساسانیان است و به صورت چهارطاقی و گنبدی که از ویزگی های معماری ایرانی محسوب می شود با استفاده از مصالح قلوه سنگ و ساروچ و با کاربری مذهبی در دوره مربوطه ساخته شده است .

کوه کلاه قاضی قسمتی از رشته کوه ماهدشت می باشد . بلندترین قله این کوه به ارتفاع ۲۵۳۴ مترمیباشدکه درجنوب خاوری اصفهان واقع وشکلی شبیه کلاه قاضیان درادوار گذشته دارد. کوه کلاه قاضی از مناطق حفاظت شده شکار ممنوع و پناهگاه حیات وحش می باشد و دارای پاسگاههای مختلف شکاربانی است و چشمه های زیادی در دامنه های این کوه وجود دارد که گله های حفاظت شده بز و پازن از آن استفاده می کنند. این کوه را معمولأ از گردنه أی موسوم به گردنه لاشتر در فاصله حدود ۳۰ کیلومتری اصفهان در جاده اصفهان به شهرضا صعودمی کنند. این کوهستان دارای دره های متعدد شمالی و جنوبی است و وجه تسمیه آن شکل کاملأ مشخصی است که قله آن دارد و از شهر اصفهان به شکل کلاه قاضیان قدیم دیده می شود.

در ایران پارک های ملی و مناطق حفاظت شده کم نیستند با این وجود شاید هیچ کدام از آن ها به اندازه ی پارک ملی سیاه کوه بکر و دست نخورده نباشند و دلیل این گفته را هم می توان در گونه های مختلف جانوری کمیاب که در زیست می کنند دانست. این پارک از بی رقیب ترین و ناشناخته شده ترین منطقه های حفاظت شده در جهان است که از دلایل آن می توان به دور بودن از مناطق مسکونی و محفوظ ماندن از خطر وجود شکارچیان غیر قانونی اشاره کرد.

مقبره امامزاده شاه رضا، مربوط به دوره صفویه و در ورودی شهرضا و در کنار کوهی مشهور به کوه سفیدی واقع شده. این اثر در تاریخ 15 دی 1310 با شمارهٔ ثبت 130 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده. با توجه به فضای سرسبز موجود در این منطقه از شهر، فضای بسیار دلپذیری رو برای مسافران ایجاد کرده به نحوی که سالیانه حدود 6 میلیون نفر از این مکان بازدید می کنن. اهالی معتقدند حضرت شاهرضا علیه السلام رو در قسمتی از این کوه که امروزه به قتلگاه مشهوره سر بریده اند و به همین دلیله که هنوز هم هستند عده ای که برای روشن کردن شمع به این محل می رن. امامزاده شاهرضا که در شمال شهرستان شهرضا قرار دارد به روایتی یکی از برادران امام رضا (ع) و بروایت دیگر یکی از سادات حسنی است و ساختمان آن در دوران سلطنت شاه اسماعیل صفوی ساخته شده است که در سال‌های اخیر بازسازی اساسی شده است.

آب انبار نوگاباد از آب انبارهای کوچک شهر نایین است. این آب انبار که در کنار مسجد خواجه واقع شده است، از دو بادگیر بلند بهره می‌برد. آب انبار نوگاباد در چند سال گذشته توسط اداره میراث فرهنگی مورد بازسازی قرار گرفته است.مسئله آب نایین به ویژه آب شرب مردم از قدیم الایام یکی از مسائل روزمره و معضل اجتماعی مردم این دیار بوده و امروزه نیز کم و بیش مبتلا به آن هستیم. اگر نظاره ای به قدمت قنوات هفتگانه شهر «گزیسر، ورزجان، حنفش، میرکان، راحت آباد و محمدآباد و عاشق آباد» که متأسفانه به استثنای قنات حنفش همگی خشک و بایر گردیده اند، داشته باشیم به این نتیجه می رسیم که اولاً قدمت این قنوات شاید از هزار سال بیشتر باشد و ثانیاً همه دارای آب شور و غیر قابل شرب می باشد. با این توضیح مختصر در می یابیم که مردم نایین از دیرباز با مشکل آب شرب مواجه بوده و به همین جهت مدام در فکر چاره جویی و رفع این مشکل برآمده اند.

بنای تاریخی خانه فاطمی در محله نوآباد و جنب بازار تاریخی شهر نائین واقع گردیده است این بنا به عنوان یکی از مهمترین مساکن سنتی شهرستان نائین محسوب گشته و در حال حاضر در مالکیت نمایندگی میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان نائین در حال مرمت می باشد . این بنای تاریخی متعلق به خاندان فاطمی ها در نائین بوده و ساخت آن مربوط به دوره قاجار و کمی قبل از آن می باشد این بنا از بخشهای مختلفی که هرکدام کاربرد مخصوصی داشته ساخته شده است که می توان به بخشهای اندرونی ،بیرونی ، محل نگهداری احشام واسطبل یاد نموده که هرکدام از آنها از فضاهای متعدد معماری دیگر از جمله اتاقهای متعدد ، دالانها،بهارخوابها ، مطبخ ، حمام ، اتاق مخصوص پذیرایی ، اتاق مخصوص استراحت میهمانان ، محل نگهداری غلات و حبوبات ، سردابها و … تشکیل شده است .

از آنجا که شهر نایین در کویر واقع گردیده و همواره مشکل گرما و کمبود آب داشته است مردمان این دیار با ساخت و سازها و تأسیسات مختلف سعی در غلبه بر سختی های طبیعت داشته اند. از جمله ساخت آب انبار ها،قنات ها و یخچالها. یخچالهای تاریخی از یک مخزن عمیق به عمق تقریباً ده متر یا بیشتر ، یک گنبد مخروطی بزرگ بر روی مخزن و نیز حصاری بلند با نظمی خاص گراگرد آن که وظیفه سایه انداختن روی گنبد را داشته تشکیل شده است. مخزن یخچال را در فصل زمستان با آب باران پر کرده و پس از یخ زدن آب بر اثر سرمای زمستان روی آن را با مقدار زیادی کاه می پوشاندند تا از نفوذ گرما در فصل بهار و تابستان به یخها جلوگیری شود. در فصل تابستان مردم یخهای درون یخچال را به مقدار نیاز شکسته و برداشت می کردند. از مهمترین یخچالهای نایین که هم اکنون مرمت گردیده یخچال بافران و یخچال محمدیه می باشد.

نائین شهری در استان اصفهان است که وسیعترین شهرستان استان اصفهان و از بزرگترین شهرستانهای ایران به حساب می آید. جمعیت نائین حدود ۵۵۰۰۰ تن است. یکی از ویژگی های این شهر وجود آثار تاریخی گوناگون در این شهر است آثاری مثل، کاروانسرای بلاباد، کاروانسرای نیستانک، نارین قلعه، قلعه عاشوراگاه یا آشورگاه، قلعه یابرزو نیستانک، بنای سپرو، قلعه شیرکوه سپرو، قلعه رستم روستای بافران، قلعه شهداد مربوط به دوره سلجوقی، قلعه روستای مزرعه شاه، قلعه ملک احمد در خور، قلعه گبرها از دوره پیش از اسلام که از خشت و گل است، که همه جزء جاذبه های تاریخی این شهر هستند.

موزه مردم شناسی برزک تنها موزه این شهرستان در معرفی آداب، رسوم و آلات و ادوات مربوط به زندگی مردم منطقه است. در موزه مردم شناسی برزک بیش از ۵۰۰ اثر شناسنامه دار موجود است و وجود مولاژهای انسانی که هر یک معرف یکی از سنت ها و تاریخ مردم این دیار به حساب می آید، زیبایی این مکان را دو چندان کرده است. در موزه مردم شناسی برزک اشیایی از دوره های گذشته از ادوات نساجی سنتی تا صنایع دستی وجود دارد که برخی از این صنایع دستی هنوز پابرجاست. مرمت اولیه این بنا در سال۸۷ به پایان رسید و در همان سال به موزه مردم شناسی بزرک تبدیل شد.

اصل بنای تاریخی مسجد جامع نائین براساس متون تاریخی ازجمله مراه البلدان که درآن نوشته شده بنابه دستورعمرابن عبدالعزیزاموی ساخته شده وهمچنین نوع و طرح ساختمان ،نوع مصالح اولیه و ... متعلق به قرون دوم تاچهارم هجری می باشد .این بنای تاریخی از ویژگیها و شاخصه های بسیار مهمی برخوردار است ازجمله : گچبریهای بسیار زیبای قسمت محراب شامل نقوش گیاهی و هندسی بسیار زیبا و خطوط کوفی مشجری که قسمت محراب وبالای محراب وسه ستون روبروی آنراشامل می گردد.