ابوزیدآباد جزئی از شهرستان آران و بیدگل استان اصفهان و نام محلی آن بیذُوُی است. مردم این ناحیه به گویش بیذوی که یکی از گویش‌ها در شاخهٔ زبان‌های ایران مرکزی است صحبت می‌کنند.نام ابوزیدآباد در زبان محلی، بیذُوُی است و مردم کاشان و فارسی زبانان اطراف، آن را بوزآباد می‎نامند. بوز در زبان دری زرتشتیان یزد به معنی بوی است.

یک دوستدار میراث فرهنگی گفت: در منطقه اردستان در گذشته کاروانسراهای متعددی وجود داشته است که متاسفانه امروز تعداد انگشت شماری بجا مانده است مانند کاروانسرای زواره‌، بقم‌، زفرقند که امروزه تقریبا سالم و یا قابل مرمت است.

کاروانسرای سفیدآب از بناهای تاریخی درون کویر مرکزی ایران است.در پارک ملی کویر در فاصله ۵۰ کیلومتری شرق مرنجاب و در ۷۵ کیلومتری جنوب قصر بهرام کاروانسرای قدیمی قرار دارد که زمانی استراحتگاه کاروان‌ها بوده است. این کاروانسرا در حدود ۴۰۰ سال پیش توسط شاه عباس صفوی در جنوب شرقی دریاچه نمک آران و بیدگل ساخته شده و جزو ۴ کاروانسرای حاشیه این دریاچه است.

این کاروانسرا در روستای نیستانک در 30 کیلومتری جاده نائین به اردستان قراردارد .این بنای تاریخی به عنوان یکی از زیباترین کاروانسراهای دوره قاجار محسوب می گردد و ساخت آن به صورت چهارضلعی از بیرون و به صورت هشت ضلعی در حیاط می باشد.ورودی اصلی بنا در قسمت جنوبی قرارداشته که پس از عبور از دری بزرگ به راهروی که به صورت گنبدی پوشیده شده است می رسیم . گنبد راهرو با تزئینات آجری نمای زیبائی یافته است.

بافران . (اِخ ) دهی است از بخش حومه ٔ شهرستان نائین که در ۵۰ هزارگزی جنوب خاور نایین متصل به شوسه ٔ نایین به عقدا در جلگه واقع است . ناحیه ای است دارای آب و هوای معتدل و ۲۰۲۷ تن سکنه(براورد سال ۱۳۹۰) ، آب آنجا از قنات تأمین میشود. محصول عمده ٔ آن غلات و میوه و شغل مردمش زراعت و صنایع دستی زنان کرباس بافی و راهش فرعی است . دبستان و مسجدی قدیم دارد. (فرهنگ جغرافیائی ایران ج ۱۰). در تاریخ نائین تألیف صدربلاغی آمده است : از دهات معروف مشرق نائین است و آبادیهای حومه ٔ آن عبارت است از جید، کشتخوان ، پیربداق و علی آباد.

منطقه مرکزی ایران در مسیر جاده ابریشم از غرب به شرق ۲۴ کیلومتر بعد از شهرستان اردستان و ۷۵ کیلو متر مانده به شهرستان نایین روستای ظفرقند واقع شده است .این روستا در دهستان کچو قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۲۹ نفر (۹۵خانوار) بوده‌است.

مسجد جامع شهرستان گلپایگان از زمان سلجوقیان تاکنون پابرجاست؛ مسجدی که معماری آن در ایران بی نظیر است، گنبد هشت ضلعی این مسجد برقِ تحسین را در چشم هر رهگذری می نشاند، اما این روزها این مسجد هزار ساله نیازمند توجه بیشتر است.بناهای تاریخی یادآور زندگی گذشتگانی هستند که با گره زدن نام خود به این آثار تمدن دیار خویش را به رخ سایرین می کشانند. ممکن است در هر خانه، کتاب، قالیچه، شمعدان، دست نوشته و... وجود داشته باشد که با حساسیت خاصی از آن نگهداری می کنیم، چراکه نشان دهنده میراث خانوادگی و ارزش های یک خاندان است، اما چطور می شود که گاها به آثار تاریخی شهر خود بی توجه می شویم، آثاری که بی شک نشان از هویت و قدمت تاریخی شهرمان دارد.مسجد جامع‌های تاریخی علاوه بر معماری های منحصر به فردی که دارند، نشان از تدین گذشتگان آن خطه است. شهرستان گلپایگان نیز از وجود مسجد جامعی از زمان سلجوقیان بهره می برد که معماری آن در ایران بی نظیر است، گنبد 8 ضلعی آن برقِ تحسین را در چشم هر رهگذری می نشاند. می گویند حجره های اطراف، شبستان شرقی و... توسط یکی از همسران فتحعلی شاه قاجار ساخته شده است.

مسجد جامع زواره به مانند مسجد جامع اردستان از پیشینه بسیار زیادی برخوردار است. بنای مسجد جامع زواره دربخش مرکزی زواره، در 15 کیلومتری شمال خاوری اردستان واقع شده و با توجه به مدارک موجود، اولین مسجد چهار ایوانی ایران است که در دوره سلجوقی ساخته شده و اصالت خود را به نحو شایسته‌ ای محفوظ داشته است. تاریخ این مسجد به عصر سلجوقیان باز می گردد. وقتی قرار شد در زواره مسجد جامعی بنا نمایند. بنای گنبدی شکل اردستان را سرمشق قرار دادند لکن چون در ظرف این مدت نمونه تازه ای از مسجد پیدا شده بود به همین دلیل مسجد جامع زواره به مسجدی چهار ایوانی تبدیل گردید و مسجد اردستان که هنوز نو اما اسلوبش بر خلاف معمول زمان بود به سبک آن روز تغییر شکل یافت و به پیروی از مسجد زواره از سال 553 تا 555 ه.ق به مسجد چهار ایوانی تبدیل یافت.

مسجد جامع خوزان یکی از مساجد تاریخی خمینی‌شهر است که ۷۰۰ سال سابقه دارد. این مسجد تاریخی بر روی بقایای آتشکده‌ای ساسانی ساخته شده است.مسجد جامع، در معماری دوره اسلامی ایران، به مسجدی گفته می‌شد که در هر شهر برای اجتماع مردم، توسط حاکمان تأسیس می‌شد و نمازهای گروهی مهمی مانند نمازجمعه و نماز عید در آن اقامه می‌شد. وجود کارکردهای خاص برای مسجد جمعه برای حضور مردم در موعدها و مراسم‌های مختلف سبب می‌شد که مساجد جامع در مقیاس بزرگ‌تر ساخته می‌شدند.

سطوح داخلی ایوان جنوبی به صورت‌های مختلف خود نمائی می‌ کند و استفاده از عناصر سازنده در ساختمان و به کار گیری آن درسطح نما حکایت از اجرای دقیق و مهارت بسیاری دارد که در این مکان به عنوان عناصر تزئینی ظاهر شده است. گنبد خانه در انتهای ایوان جنوبی قرار گرفته است و مسجد نخستین بار در پایان نیمه دوم قرن ششم هجری قمری از سمت جنوب گسترش یافته است یعنی با تخریب گنبد کوچک و افزودن قطعه زمینی در جنوب مسجد گنبد فعلی را احداث کرده اند، ساختمان گنبدخانه مربع شکل است و قدیمی ترین کتیبه تاریخ دار مسجد در انتهای فضای مربعی گنبد خانه به خط ثلث خوش نویسی به تاریخ 553 هجری قمری است.