زندان هارون از کهنترین بناهای تاریخی شهر ری است که احتمال میرود قدمتی ۱۸۰۰ ساله داشته باشد هرچند دقیقا مشخص نیست این بنا متعلق به چه دورانی است. شهر ری از کهنترین شهرهای جهان و منطقه بیست تهران امروز است. تاریخ پیدایش ری به زمان اقوام آریایی میرسد و ری از تمام شهرهای ماد بزرگتر بوده است. این شهر زادگاه زرتشت پیامبر ایران است و از مراکز مهم سیاسی دینی و اقتصادی در طول تاریخ ایران تا به امروز محسوب میشود. تاریخ سکونت در این شهر به ۸۰۰۰ سال پیش از میلاد بازمیگردد. ری تنها منطقه باستانی استان تهران است که دارای آثار تاریخی و مکانهای دیدنی زیادی است. جاذبههای تاریخی شهرستان ری بر جاذبههای طبیعی منطقه غالب است.
راگا، ری یا شهرری امروزی در لغت به معنی شهر سلطنتی از کهن ترین شهرهای دنیا است که در حال حاضر یکی از مناطق شهر تهران محسوب می شود. این منطقه که در طول تاریخ خود یکی از نقاط مهم سیاسی، اقتصادی و دینی بوده سابقه و قدمت مدنیت آن به ۸۰۰۰ سال پیش میلاد برمی گردد، بنابراین با توجه به این پیشینه و قدمت وجود آثار و نشانه هایی از دوران باستان در این منطقه امری طبیعی است و دژ رشکان شهر ری یکی از این بازمانده های باستانی است.
دروازه محمدیه یا دروازه نو تنها بازمانده از دروازهها قدیم تهران و در نزدیکی آن میدان مولوی یا پاقاپوق یکی از پنج میدان مهمی بود که در تهران دوران قاجار ساخته شد. این میدان سپس به میدان اعدام و سپس دوباره به مولوی نامیده شد که در جنوب تهران و خارج از شهر قرار داشت و محل اعدام مجرمین بود.
مدرسه دارالفنون یکی از برجستهترین اقدامات امیر کبیر بوده که در زمینهی ایجاد آگاهی علمی، اجتماعی و فرهنگی ایرانیان تاثیر بسزایی داشته است. میرزا تقی خان فراهانی ملقب به امیرکبیر از بزرگان تاریخ است که برای اقدامات فراوانش در خدمت به ایران، آشنای تمامی ایرانیان است.در تاریخ پرفرازونشیب ایران، همواره مردانی بودهاند که اقداماتشان اثرات ارزنده و ماندگاری بر این سرزمین گذاشته است. یکی از این مردان میرزا تقی خان فراهانی ملقب به امیرکبیر است. مردی که علیرغم همه ناملایمات جاری در زمان خود، بلندتر از دیگران اندیشید و به اندیشههایش جامه عمل پوشانید، مردی که در ذهن خویش جز سعادت و نیکبختی ایرانیان نمیپروراند، سیاستمداری که اصلاحاتش میتوانست سرنوشت دیگری برای کشور رقم بزند.
به جرات می توان گفت میدان حسن آباد یکی از نمادهای تهران قدیم در دوره معاصر فعلی محسوب می شود. میدانی که حتما بارها و بارهای نام آن را شنیده اید و گذرتان به سمت آن افتاده است.شما با قدم گذاشتن در این محله احساس می کنید که به صدها سال پیش رفته اید زمانی که اولین پایه ریزی های شهری در حال شکل گیری بوده است.
تپه میل از آتشکده های باستانی ایران است که آن را آتشکده بهرام گور نیز مینامند. این اثر باستانی که به دوره ساسانی نسبت داده میشود در شهر ری قرار دارد. آتشکده نیایشگاه زرتشتیان است که در آن، آتش در جایگاه ویژه خود قرار گرفته است و مهمترین نیایشها و مراسم دینی در آن انجام میشود. از جمله نیایشهایی که در این آتشکدهها خوانده میشود، نیایشهای موجود در یسنا و گاتهای اوستا است.
در پایین کوه نقاره خانه شهر ری، آثاری از یک شهر بر جای مانده از دوران سلجوقیان به چشم میخورد. بقایای شهر سلجوقیان به صورت ویرانهای است که برج و بارویی مخروبه بر روی آن قرار گرفته است. در پایین کوه نقاره خانه شهر ری، آثاری از یک شهر بر جای مانده از دوران سلجوقیان به چشم میخورد. بقایای شهر سلجوقیان به صورت ویرانهای است که برج و بارویی مخروبه بر روی آن قرار گرفته است.
این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شمارهٔ ثبت ۱۷۷ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. برج علاءالدین با ارتفاع ۱۷ متر با فاصلهای اندک در شمال مسجد جامع ورامین قرار دارد و شامل دو قسمت مشروحه زیر است. قسمت اول با بدنهای مدور به ارتفاع ۱۲ متر که بخش اصلی بنا را تشکیل میدهد و قسمت دوم که شامل گنبدی مخروطی شکل و بزرگ به ارتفاع ۵۴ متر است و روی قسمت اول قرار دارد .تاریخ بنای برج به سال۶۸۰ هـ . ق برمی گردد و برخی آن را مقبرة سلطان علاءالدین خوارزم شاه میدانند. سبک ساختمان، برج، ترکیبی از معماری زمان مغول و دورة آق قویوتلو و قره قزیونلو است.
«برج طغرل»، نگینی ارزشمند در شهر ری و آرامگاه موسس سلسلهی سلجوقیان، «طغرل بیک» است. در کنار آشنایی با این اثر ملی، راههای دسترسی آن را نیز مرور خواهیم کرد. «برج طغرل»، یکی از زیباترین آثار تاریخی با پیشینهای برابر با ۹ قرن است که در شهرستان ری قرار دارد. این بنای باشکوه و آجری از عمارات عهد سلجوقیان است که در منطقهی ابن بابویه و در فضای باغی زیبا و بهرهمند از گلها و درختانی رنگارنگ و سرسبز، قرار دارد.
باغ موزه نگارستان از جمله مکانهایی است که حال و هوای تهران قدیم و نشانی از آثار دوران قاجار در قلب پایتخت دارد. باغ موزه نگارستان یکی از جاذبههای گردشگری تهران قدیم است که در دل پایتخت واقع شده است. این باغ سرسبز و زیبا با معماری چشمگیر و قدمت تاریخی به یکی از محلهای جذاب و محبوب برای گردشگران ایرانی و خارجی تبدیل شده است.