سلطانیه از شهرهای تاریخی استان زنجان است که گفته میشود در زمان ایلخانان مغول تاسیس شده است. پس از تبریز این شهر بزرگترین شهر ایلخانان محسوب میشده و دارای اهمیت فراوانی بوده است. به همین دلیل این شهر آثار و بناهای تاریخی بسیار و مهمی دارد. بقعه چلبی اوغلی یکی از بناهای تاریخی برجای مانده از آن دوران است که امروزه یکی از جاهای دیدنی سلطانیه به شمار میرود.
باغ و عمارت تاریخی معین در ضلع جنوب غربی شهر زنجان، از شمال در مجاورت رودخانه زنجان رود و در غرب پل سردار قرار دارد. این بنای زیبا که توسط یکی از متمولان شهر در دوره قاجاریه ساخته شده است.
ملا حسن کاشی عارف قرن چهاردهم میلادی است که آرامگاهی به نام وی در شهر سلطانیه، در یک کیلومتری گنبد سلطانیه قرار دارد. این مکان به دستور «شاه تهماسب» یکم بنا شده است. تکمیل معماری داخلی آن توسط فتحعلی قاجار انجام گرفت و اشعاری به خط نستعلیق در داخل گنبد هر کتیبهای گچبری شده است.
آرامگاه معروف به پیراحمد زهرنوش محل دفن سه تن از عرفا و بزرگان تاریخ ابهر است و امروزه به یکی از جاهای دیدنی ابهر تبدیل شده است. ابهر یکی از شهرهای استان زنجان و مرکز شهرستان ابهر است. این شهر با حدود صد و پنجاه هزار نفر جمعیت، بهعنوان دومین شهر پرجمعیت استان زنجان محسوب میشود.
آتشکده الزین طارم از آثار تاریخی دوره ساسانیان برجای مانده است. شهر طارم در استان زنجان، به شهر آتشکدهها شهرت دارد. این شهر تاریخی حدود پنج آتشکده را در دل خود جای داده و این میتواند چنین مفهومی را القا کنید که این شهر در دوره باستانی ایران، دارای جمعیت زرتشتی کثیری بوده است.
آتشکده گیلوان در ۲ کیلومتری شمال شهر گیلوان از توابع شهرستان طارم در میان باغها و مزارع مردمی و در کنار امامزاده حیدر قرار دارد. ابعاد این بنا حدود ۴ در ۴ متر است و بیش از ۲.۵ متر ارتفاع دارد. بر اساس مطالعه سفالهای بدست آمده از سطح منطقه، شکل قوسها، ابعاد و اندازه بنا و قرار داشتن در نزدیکی گورستان قدیمی و امامزاده، احتمال میرود...
آتشکده گیلان کشه در بخش جنوبی روستای گیلان کشه و بر روی بلندیهای مشرف بر رودخانه گیلان کشه واقع است. نقشه بنا شامل یک فضای راستگوش گنبد دار است که از سمت جنوب دارای یک ایوان کوچک طاقدار است. نقشه بنا از بیرون به استثنای ایوان، مربع و از داخل تقریبا چلیپایی است.
آتشکده پیرچم در ۱۰۰ متری جنوب روستای پیرچم بر روی یک تپه بزرگ قرار دارد. در ۱۰۰ متری جنوب روستا بر روی یک تپه بزرگ و مشرف بر رودخانه قزل اوزن، بنایی قرار دارد که پلان آن به شکل چلیپا است. روستاییان این بنا را به نام «پیر» میشناسند و احتمالا به دوره ساسانی تعلق دارد.
آبشار هشترخان با ۳۰ متر ارتفاع، در میان درهای سرسبز از کوههای ناحیه طارم، در شرق شهر زنجان و در نزدیکی روستای لار قرار دارد. برای دیدن آبشار زیبای هشترخان باید از جاده زنجان-طارم وارد راه خاکی و ناهمواری شد، پس از عبور از امامزاده حسن مثنی و روستای امام، به آبادی لار رسید و از لار تا آبشار را حدود دو ساعت پیاده پیمود.
آبشار شارشار زنجان که حتی با نام بردن از آن، صدای آب را احساس خواهید کرد. صدای شر شر آبشاری که در دل جنگل، برکهای زیبا و رویایی را به وجود آورده است.