قلعه‌ای کهن به قدمت مادها و از نظر برخی باستان‌شناسان به قدمت حکومت هخامنشیان، در شهرستان ماه‌نشان از توابع استان زنجان و در کنار رود قزل اوزن قرار گرفته که در بین مردم به کهن‌دژ نیز شهرت یافته است. عمارتی که به نظر می‌رسد تا قرن ۵ هجری مورد استفاده قرار می‌گرفت و به دلیل کاربری دفاعی، نگهداری آذوقه‌ی مردم و احتمالا سکونت مردم، در دل کوهی از جنس خاک سفت و سخت احداث شده و یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری زنجان است.

مجموعه تفریحی و کوهستانی ائل داغی زنجان یا مجموعه تفریحی گاوه‌ زنگ زنجان یکی از مراکز تفریحی و گردشگری زنجان است که در بزرگراه ۲۲ بهمن، انتهای جاده گاوازنگ قرار دارد. مجتمع ائل داغی در شمالی‌ ترین نقطه زنجان و در دامنه کوه گاوازنگ قرار دارد. این مجموعه در کمترین فاصله از مرکز شهر زنجان قرار داشته و راه دسترسی به تمام امکانات رفاهی را نیز دارد.

یکی از عجیب‌ترین دیدنی‌های ایران،‌ منطقه ماهنشان در استان زنجان است. جایی که پدیده‌های طبیعی خاصی به نام هود (Hoodo) وجود دارد که در ایران به نام دودکش‌های جن معروف هستند. دودکش‌های جن، این جاذبه‌های دیدنی، در بیست کیلومتری شهر ماهنشان و ۱۵۰ کیلومتری مرکز استان یعنی زنجان قرار دارند. شهرستان ماهنشان، یکی از شهرستان‌های استان زنجان و شهر ماهنشان مرکز این شهرستان است. این شهر در فاصله ۱۱۳ کیلومتری غرب زنجان قرار گرفته‌است. مرتفع‌ترین قسمت این شهرستان کوه بلقیس با ارتفاع ۳۳۰۰ متر است که خاستگاه کمیاب‌ترین گونه‌های گیاهان دارویی به شمار می‌رود.

معروفترین و پر آب ترین رودخانه شهرستان خلخال است که در قسمت غربی شهرستان خلخال و در بخش خورش رستم از شمال به جنوب در جریان بوده و بعلت ارتفاع نسبتا زیاد روستاهای اطراف آن ، استفاده از آب آن برای اغلب روستاها میسر نیست . این رودخانه از ارتفاعات کردستان سرچشمه می گیرد که پس از گذر از مسیر های پر پیچ و خم کردستان و آذربایجان شرقی به حوزه خلخال وارد شده و پس از گذر از آن به سد منجیل میریزد که در ادامه با نام سفید رود به دریای خزر می ریزد .اخیرا مسأله حقابه استان اردبیل از قزل اوزن در استان اردبیل مطرح شده که امیدواریم مردم منطقه خلخال به حق واقعی خودشان برسند.

روستای شیت از توابع بخش چورزق شهرستان طارم در استان زنجان می‌باشد. روستای شیت از روستاهای نمونه گردشگری و دارای ظرفیت‌های زیبا و طبیعی است. روستای سرسبز شیت روستایی کوهستانی است که در بخش شمالی استان زنجان واقع شده‌است. فاصله این روستا تا مرکز استان در حدود ۱۲۶ کیلومتر و تا نزدیک‌ترین شهر (چورزق: مرکز بخش) ۸ کیلومتر و تا مرکز شهرستان (آب بر) ۳۸ کیلومتر است. این روستا با قدمت ۵۰۰ ساله، در حال حاضر دارای ۲۴۰ خانوار و قریب به هزار نفر جمعیت دارد.

شهر سُلطانیه یکی از شهرهای استان زنجان است که در ۴۳ کیلومتری شهر زنجان واقع است. گنبد سلطانیه و مقبرهٔ اولجایتو در این شهر قرار دارند. از دیگر آثار تاریخی این شهر می‌ توان به آرامگاه ملا حسن کاشی و خانقاه حسام‌ الدین حسن چلبی (معروف به چلبی اوغلی) اشاره کرد. گنبد سلطانیه مقبرهٔ اُلجایتو است که در ۱۳۰۲ تا ۱۳۱۲ میلادی در شهر سلطانیه (پایتخت ایلخانیان) ساخته شد و از آثار مهم معماری ایرانی و اسلامی از شیوه معماری آذری به شمار می‌ رود.

شهرستان ماه نشان دریاچه ای دارد که محلی ها آن را «پری» می نامند . شاید در گذشته اهالی این منطقه، در دریاچه «خندقلو» پری دیده اند که این نام را برای آن برگزیده اند. استان زنجان محل گذر مسافران زیادی است؛ اما کمتر کسی در آن به‌مدت طولانی توقف می‌کند و از رد پای جن و پری در این استان باخبر است. شهرستان ماه نشان، جایی که افسانه های جن و پری بر دل کوه و دریاچه نشسته اند، در ۱۱۳ کیلومتری شهر زنجان قرار دارد و شاید نامش کمتر به گوش مسافران این استان خورده باشد.دریاچه «پری» در دهستان «اوریاد» شهرستان ماهنشان و در 152 کیلومتری شهر زنجان و 45 کیلومتری شهر ماهنشان قرار دارد. دسترسی به دریاچه‌ی «پری» از جاده‌ی ماه‌نشان به روستای سهند سفلی و علیا، قاضی کندی، حسن‌آباد و پری امکان‌پذیر است. دریاچه در 2 کیلومتری شمال شرقی روستای پری واقع است.

خانه ذوالفقاری زنجان یا عمارت ذوالفقاری، بنای ارزشمند، با سبکی متاثر از الگوهای معماری غربی و با حفظ سنت‌های معماری ایران قدیم به مساحت ۱۱۷۶ متر مربع، در ۲ طبقه ساخته شده است و در گذشته شامل حصار، سر در ورودی، حیاط و بخش مسکونی و اداری بوده است. طبقه همکف بخش اداری و دفتری عمارت محسوب می‌شده است و طبقه اول به بخش مسکونی اختصاص داشته است. مصالح به کار رفته در بنا، خشت، آجر و سنگ و پوشش سقف خانه از نوع شیروانی است.

این بنا به دستور مرحوم حاج علی اکبر خان توفیقی، اولین شهردار زنجان، همزمان و به سبک معماری خانه توفیقی احداث گردیده است و به دلیل واگذاری این عمارت به آقای بهمنی این خانه به ایشان منتسب شده است. بنای فوق الذکر به سبک خانه های قدیمی زنجان ساخته شده و شامل قسمتهای اندرونی و بیرونی می باشد قسمت بیرونی تالاری مشرف به حیاط عمارت می باشد، کف اتاقها 65 سانتیمتر از کف کوچه بالاتر قرار گرفته اند.

خانه خدیوی از جمله خانه های تاریخش شهر زنجان است که همچنان کاربری مسکونی دارد و در اختیار مالک آن (آقای خدیوی) است؛ این خانه تاریخی از جمله بناهای زیبا و با تزئینات حائز اهمیت است که در نزدیکی موزه رختشوی خانه و خانه ذوالفقاری در محله‌ای معروف به «دالان آلتی» در شهر زنجان واقع شده است.بنای خانه خدیوی را می توان یک نمونه کامل از نظر تزئینات دانست که در اوائل پهلوی در استان زنجان ساخته شده است. از جمله تزئینات این بنا می توان به آجرکاریهای نما ، گچ بریهای زیبا و ستونها و نماها، لمبه کاری با نقوش متنوع ، وجود ایوان که برروی شش ستون چوبی با پوشش گچی استوار گردیده و همچنین په وجود نرده های تزئینی اشاره کرد.