نقده یکی از شهرهای جنوبی استان آذربایجان غربی و مرکز شهرستان نقده است. این شهر که در ۹۵ کیلومتری جنوب شرق ارومیه قرار گرفته، دارای سابقه تاریخی و طبیعت زیبایی است. شهر نقده تا سال ۱۳۴۶ با نام سلدوز شناخته می‌شد و پس از آن به نقده تغییر نام داد.

منطقه جنگلی میرآباد طی مصوبه شماره ۲۲۰ شورای عالی محیط زیست (کمیسیون زیر بنائی دولت) مورخ ۱۳۸۰/۷/۲۵ بعنوان منطقه حفاظت شده به مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست پیوسته است. منطقه حفاظت شده میرآباد با وسعت ۱۱۴۳۵ هکتار حد فاصل شهرستانهای پیرانشهر و سردشت در استان آذربایجان غربی قرار دارد و به جهت حفظ پوشش جنگلی بعنوان منطقه حفاظت شده اعلام گردید.

کوه قندیل یکی از کوهستان‌های رشته کوهای زاگرس است که در مرز کردستان ایران و کردستان ترکیه قرار دارد. بخشی از این کوهستان در شهرستان پیرانشهر است. بلندترین قلهٔ آن به نام که و کز (kavkez) و به ارتفاع ۳۸۰۰ متر در کردستان ترکیه قرار دارد.

کوه سلطان یعقوب در پنج کیلومتری جنوب نقده و در کنار روستای بالقچی، در استان آذربایجان غربی قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دریا برابر با ۲۰۰۰ متر است. در پایین کوه گردشگاه سلطان یعقوب جای گرفته و دارای امکاناتی همچون آب آشامیدنی، فضای سبز، امکانات رفاهی، ورزشی، خدماتی، درمانی و بهداشتی، غذاخوری، شهربازی، رستوران و پارکینگ است.

این اثر در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۸۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در ده کیلومتری جنوب شرقی ارومیه، در روستای گلپرچین، سه کلیسای آشوری مارگیورگیز، مریم و مهیون واقع شده اند که قدمت آنها به قرن نوزدهم میلادی (قاجاریه) می رسد.

غار قارنی یاریق در کوهی به همین نام در جنوب سلماس قرار دارد و از جمله جاذبه های طبیعی آذربایجان غربی به شمار می رود. نام دیگر این کوه اوچ قارداش است.در جنوب سلماس کوهی به نام قارنی یاریق (اوچ قارداش) وجود دارد که شکاف‌های طبیعی آن خلاقیت سلماسیان را در ایجاد افسانه قارنی یاریق شکوفا کرده است.

تپه‌ حسنلو بزرگ‌ترین محوطه باستانی در جنوب غرب دریاچه ارومیه است. این محوطه در کنار روستایی به همین نام در ۷ کیلومتری شهرستان نقده قرار دارد. به دلیل نزدیکی به گذرگاه کیله‌شین در غرب، حسنلو در همسایگی مستقیم آشور واقع شده است.

تالاب یادگارلو در موقعیت جغرافیایی N3702 و E4533 در استان آذربایجان غربی قرار دارد. تالاب یادگارلو با مساحت حوضه آبخیز 1530 هکتار در ارتفاع متوسط 1280متری ازسطح آبهای آزاد واقع است که علاوه برمساحت 359 هکتاری دریاچه تالاب ،260 هکتار نیز مساحت مراتع حاشیه تالاب راتشکیل می دهد.

آبشار شلماش از مهم‌ترین و زیباترین آبشارهای استان آذربایجان غربی است که در جنوب شهرستان مرزی و کردنشین سردشت قرار دارد. شلماش از سه آبشار پشت‌سرهم تشکیل شده است. برای دیدن این آبشار باید به روستای شلماش در ۱۵ کیلومتری سردشت بروید.

روستای تاریخی یولقون آغاج در فاصله ۳۰ کیلوتری تکاب، در استان آذربایجان ‌غربی قرار دارد و آثار تاریخی زیادی از دوران حکومت قاجار و صفوی در خود جای می‌دهد. این آثار تاریخی شامل قلعه روستایی، حمام سنتی، مسجد و خانه اربابی می‌شود.