قلعه‌ها از مهم‌ترین آثار تاریخی و معماری ایران هستند. در ایران قلعه‌ها با کارکردهای مختلف ساخته می‌شدند. برخی کارکرد نظامی داشته و برخی دیگر به‌عنوان محل اسکان والی یک شهر یا ایالت بودند. جایگاه و موقعیتی که قلعه در آن بنا می‌شود، می‌تواند نشانی بر کارکرد آن باشد.

چمن متحرک یکی از جاذبه های طبیعی منحصربفرد استان آذربایجان غربی است که در نزدیکی شهر تکاب قرار گرفته است. این جاذبه طبیعی که در بین مردم با نام چملی گول شناخته می شود در 15 کیلومتری شهر تکاب و در نزدیکی روستای بدرلو قرار گرفته است.

پیرانشهر یکی از شهرستان های مرزی استان آذربایجان غربی است که دارای مرز مشترک با کشور عراق است. این شهرستان کوهستانی و زیبا دارای آب و هوایی بسیار مطبوع و طبیعتی بکر و سرسبز است. جنگل های پردانان که در بیست و دو کیلومتری شهر زیبای پیرانشهر و در مسیر جاده کوهستانی و پرپیچ و تاب پیرانشهر به سردشت قرار گرفته اند.

صفه تخت سلیمان از رسوبات آهکی تشکیل شده و دریاچه آن از کف دره ۵۰ متر ارتفاع دارد و محوطهٔ تاریخی بزرگی در نزدیکی تَکاب و روستای تخت سلیمان قرار دارد ین مکان یکی از ۳ آتشکده بزرگ و مقدس ایرانیان بوده است.

نقده شهری است که در ۹۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر ارومیه در استان آذربایجان غربی واقع شده است. این شهر که یکی از قدیمی‌ترین شهرهای آذربایجان است، دارای جاذبه‌های تاریخی فراوانی است که شاید گل سرسبد آن‌ها، تپه باستانی حسنلو باشد.

تپه حاجی فیروز مربوط به ۵۵۰۰ قبل از میلاد است و در شهرستان نقده، بخش محمدیار، دهستان حسنلو، واقع شده و این اثر در تاریخ ۷ خرداد ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

تالاب شیطان آباد با حدود ۲۵ هکتار وسعت و ارتفاع ۱۲۸۰ متر از سطح دریا در استان آذربایجان غربی، شش کیلومتری نقده و در سمت شرقی جاده شوسه نقده به حیدر آباد قرار گرفته است.با وجود وسعت کم این تالاب از زیستگاه‌ های مهم پرندگان مهاجر به شمار می رود.

یکی از تالاب های بین المللی استان آذربایجان غربی تالاب سولدوز است که در شهرستان نقده استان آذربایجان غربی قرار گرفته است. به طور کلی شهرستان نقده دارای نوزده تالاب فصلی و دائمی است که تالاب سولدوز یکی از تالاب های دائمی آن است.

تالاب درگه سنگی که در بین مردمان بومی منطقه با نام تالاب سیران یا سیران گولی نیز شناخته می شود یکی از نوزده تالاب فصلی و دائمی شهرستان نقده در استان آذربایجان غربی است.این تالاب دائمی در فاصله 20 کیلومتری از شهر نقده و در ضلع جنوبی دریاچه ارومیه قرار گرفته است.

تالاب حسنلو یکی دیگر از جاذبه های طبیعی استان آذربایجان غربی است که در فاصله بیست کیلومتری شهر نقده قرار گرفته است. این تالاب که چیزی درحدود 1100 هکتار وسعت دارد در غرب جاده پرتردد مهاباد به ارومیه واقع شده است که دسترسی به آن را نیز سهولت می بخشد.