گازار روستایی خوش آب و هوا از توابع بخش مرکزی بیرجند ( استان خراسان جنوبی ) و در فاصله ۷۳ کیلومتری این شهر و ۵ کیلومتری مهمویی واقع شده است . آب و هوای گازار خشک و سرد است و در تابستان ها هم در معرض وزش بادهای تند قرار دارد . درباره وجه تسمیه گازار گفته اند نام روستای گازار از جازار و جازار از گز زار(جای پر از بوته گز) ریشه گرفته است چراکه اطراف خانه های روستا گزهای زیادی وجود داشته است . جمعیت روستای گازار چیزی حدود ۱۰۰۰ نفر که اهالی آن را ۲۶۰ خانوار تشکیل می دهد .

روستای تفریحی زیارتی پیرحاجات از دیگر روستا های بکر شهرستان طبس است که با فاصله 100 کیلومتر شمال این شهرستان قرارگرفته است. این روستای ییلاقی در دامنه کوهی به نام روضه واقع شده است و دیدنی های زیادی برای گردشگران در دل خود دارد. پیرحاجات به دلیل اینکه روی بلندی کوه ساخته شده از فاصله خیلی دور هم نمایان است. مزار تاریخی، قلعه، موزه مردم شناسی، منطقه شکار ممنوع، قبرستان قدیمی و اقامتگاه بومگردی ایراوه از جمله دیدنی های روستا است که به آن اشاره شده بود و مختصر توضیحی در ادامه درباره هر جاذبه گفته شده است.

یکی از موهبت های ارزشمند وجود چشمه های آب گرم و سردی است که از اعماق زمین خودشان را به هزار زور و زحمت به روی زمین می رسانند و منشا خیر می شوند. چشمه هایی که گاه از دل یک کوه بیرون می زنند و با آب گوارایشان هر چه تشنگی است را رسوا می کنند و یا با آب های گرم خود تن های خسته و رنجور و گاهی حتی روح های زخمی و آزرده را تسلا می دهند.

روستای مصعبی از توابع شهرستان سرایان است که در استان خراسان جنوبی واقع‌شده. این روستا در آخرین سرشماری حدود 572 نفر جمعیت داشته است. روستای مصعبی در 45 کیلومتری شهر فردوس قرار دارد و مردمش به گویش تونی سخن می‌گویند. شما در هر فصلی که به این روستای زیبا سفر کنید شاهد آب و هوایی مناسب و معتدلآب و هوای این منطقه دارای قابلیت‌های گرم و نسبتا معتدل است خواهید بود و همین دلیل باعث تفاوت مصعبی با روستاهای دیگر می‌شود.

کوه قلعه فردوس، کوهی است که در ۱۰ کیلومتری جنوب شهر فردوس قرار داشته و محل یکی از قلعه‌ها و دژهای مهم اسماعیلیه و مرکز استقرار این فرقه در ایالت قهستان و در جنوب خراسان بزرگ بوده‌است.این قلعه دارای تونلی آجری است که به قلعه حسن‌آباد متصل است و این راه زیرزمینی این دو قلعه را به وسیله یک راه زیرزمینی دیگر به وسط شهر تاریخی تون متصل می‌کند. در داخل این تونل زیرزمینی که پس از زمین‌لرزهٔ سال ۱۳۴۷ کشف شد، اجساد بسیاری از مردگان یافت شد که در کنار هم در داخل این تونل چیده شده و دارای کفن‌هایی با آثار اسلامی و آیات قرآن بودند.

قلعه حسن‌ آباد، قلعه ‌ای به ‌جای مانده از اسماعیلیان و مربوط به سده ‌های ششم و هفتم هجری قمری است که در ۸ کیلومتری شمال غرب فردوس و ۲ کیلومتری روستای حسن ‌آباد قرار دارد. این قلعه بر بالای کوهی ساخته شده ‌است که اهالی روستای حسن ‌آباد آن را قلعه دختر می ‌نامند . این قلعه ، دارای چند حصارسنگی است و در آن آثاری از حمام و برج و بارو و میخ‌ های بزرگ آهنی مشاهده می ‌شود .

مصلی بیرجند یکی از جاذبه های فرهنگی و مذهبی بیرجند است که به دلیل قدمتی که دارد همواره مورد توجه گردشگران نیز قرار گرفته است. قدمت این بنای تاریخی به دوره قاجار می رسد و هم اکنون در فهرست آثار ملی ایران نیز به ثبت رسیده است. این مصلی به هیئت ابوالفضلی بیرجند هم معروف است که در خیابان جمهوری و در نزدیکی سه راه اسدی واقع شده است. مصلی بیرجند به دلیل قدمتی که دارد، معماری بکار رفته در آن هنوز قابل رویت است.

یکی از مهم ترین آنها غار خونیک در روستای خونیک در نزدیکی قاین است. این غار در شمال شرق روستای خونیک بر ارتفاعات مشرف به روستا در ۲۰ کیلومتری جنوب قاین قرار دارد. این غار علاوه بر اهمیت زمین شناختی، از نظر انسان شناسی هم بسیار اهمیت دارد، چرا که در آن نشانه هایی از سکونت انسان به چشم می خورد، نشانه هایی از قبیل نقاشی هایی بر دیوار غار . ابزار سنگی به دست آمده از این غار مربوط به دوران موسترین یا پارینه سنگی میانه‌است که تقریباً سی هزار سال قدمت دارند.

حوض‌انبار سیدی قدیمی‌ترین حوض‌انبار استان خراسان جنوبی به حساب می‌آید. کتیبه‌ی بنای این حوض به سال ۸۹۰ هجری است که نشان از عظمت و ثروت و آبادانی شهر تون دارد همچنین مسجدی به همین نام در کنار حوض انبار قرار دارد که احتمالاً با تاریخ ساخت آن یکی می باشد.مسجد سیدی در کنار این حوض‌انبار قرار گرفته‌ است. شبستان زمستانی آن کاملاً خشت و گلی و متعلق به دوره‌ی صفوی و شبستان تابستانی آن مربوط به دوره‌ی قاجار است.در آخرین دورۀ حیات مسجد در دورۀ پهلوی مرمتهایی در بنا صورت گرفت که متاسفانه در زلزلۀ سال 1347 تا حد زیادی این بنا آسیب دید.

بازار بیرجند در ادوار مختلف تاریخ به دلیل قرارگیری شهر بیرجند در مسیر تجاری هند از رونق بسیاری برخوردار بوده است. وجود کاروانسراها و بازارهای کوچک و بزرگ نشان از رونق آن داشته است. با کجارو همراه باشید تا بیشتر با این بازار تاریخی آشنا شوید. بیرجند به‌عنوان یکی از شهرهای تاریخی خراسان جنوبی، از قدیم‌الایام بازارهای معروفی داشته است. این بازارها در دو قسمت شمال رود و جنوب رود بیرجند مستقر بوده‌اند.