بیرجند از جمله شهرهای شرق کشور است که دارای اقلیم بیابانی و نیمه بیابانی ایران می باشد. این اقلیم در تابستان ها بسیار گرم و خشک و در زمستان سوزناک و سرد است. در قدیم برای گذراندن تابستان های گرم و طاقت فرسا از یخدان جهت خنک نگهداشتن آب های آشامیدنی خود استفاده می کردند. یخدان رحیم آباد بیرجند نیز یکی از همان هاست که از دوره قاجاریه به یادگار مانده است. یخدان رحیم آباد بیرجند جزو معدود یخدان های تقریبا سالم می باشد که با وجود گذشت سال های زیاد هنوز استحکام خود را حفظ کرده است. در یخدان رحیم آباد آب در اثر سرمای هوای منطقه در زمستان یخ می زند، چراکه درون محوطه ای به نام چال یا گودال، یخ ها نگهداری می شود و تا اواخر تابستان اهالی منطقه از یخ های آن استفاده می کرده اند.
روستای چنشت به دلیل مورفولوژی خاص و موقعیت جغرافیایی آن و همچنین داشتن مردمی با آداب و رسوم ویژه، وجود امامزاده سیدحامد علوی و دو غار معروف، کلکسیونی از انواع جاذبههای گردشگری را در خود جای داده است.چنشت در میان رشته کوه باقران قرار گرفته و فاصله آن تا بیرجند، مرکز استان خراسان جنوبی، ۶۰ کیلومتر است. این روستا در ادوار گذشته تاریخی جزء دهستان نهارجان بوده، ولی در حال حاضر از توابع شهرستان سربیشه است. آب و هوای آن معتدل و ارتفاع آن از سطح دریا ۲۱۵۰ متر است.
آسیابهای بشرویه در سمت غرب بشرویه و در مسیر قنات این شهر پنج آساب قرار دارد که به آسیاب های اول تا پنجم مشهور است. هیچ کتیبه و مدرکی مبنی بر تاریخ ساخت این آسیابها در دست نیست. شواهد و قراین و وقفنامههای موجود ، این آسیابها دارای قدمتی چهارصد سالهاند. براساس شواهد آسیاب پنجم از همه قدیمیتر و آساب اول از همه جدیدتر است. این آسیابها به فاصله یک کیلومتر از یکدیگر در غرب بشرویه قرار دارد. در حال حاضر آسیابهای اول،دوم و پنجم متروک واز کار افتاده است. معماری و شکل این آسیابها مشابه هماند.
برای همه ما واژه پهلوان یادآور صفت هایی از جمله، دلاوری، قدرتمندی و ورزیدگی در کنار ارزش های اخلاقی است. در واقع پهلوان تنها با پیروزی در رقابت ها به دست نمی آید بلکه اگر کسی بخواهد در میان مردم با این نام شناخه شود باید خصوصیت های اخلاقی مرتبط با آن را نیز داشته باشید. پهلوانان اصولا به ورزش باستانی ایران در زورخانه می پرداختند، ورزشی که متاسفانه امروز در حال کمرنگ شدن است. در بیرجند اما هنوز زورخانه ای فعالیت دارد و همچنین زورخانه ای قدیمی را تبدیل به موزه کرده اند.
شهر تاریخی بشرویه یکی از قدیمیترین و ارزشمندترین شهرهای استان خراسانجنوبی محسوب میشود. بافت تاریخی این شهر نسبت به سایر شهرهای این استان کمتر آسیب دیده و سالمتر نگهداری شده است. آثار تاریخی بهجامانده در این بافت کهن دورههای زمانی تیموری تا اواخر پهلوی را دربرمیگیرند. قدمت بافت تاریخی این منطقه را بیش از ۶۰۰ سال تخمین زدهاند. بافت تاریخی بشرویه چهار محله اصلی و قدیمی با عناوین سرپل، میان ده، پایین محله و مقری دارد. در زمانهای بسیار دور، گرداگرد این محلههای تاریخی بارویی وجود داشت که بهاحتمال زیاد و براساس مطالعات انجام شده، این باروی عظیم در دوره زندیه احداث شده و به دیوار شهربند مشهور بود.
شهر بشرویه در شرق ایران و در شمال غرب استان خراسان جنوبی واقع است. با توجه به قرارگیری در مجاورت کویر، آب و هوای این شهر گرم و کویری است. بشرویه به دلیل حفظ بافت سنتی زیبای خود و بادگیرهای زیبای آن، به شهر بادگیرها در خراسان معروف بوده است. بشرویه از شهرهای تاریخی و قدیمی با عمری چند صد ساله است که از جمله قدیمیترین آثار این شهر، قلعه ایست که در دوازده کیلومتری غرب بشرویه در مجاورت آسیاب آبی معروف به آسیاب دهنه بر بالای کوهی به ارتفاع ۴۰۰ متر از سطح زمین و ۱۲۵۰ متر از سطح آبهای آزاد واقع شده است و بنام قلعه دختر خوانده میشود. قلعه دختر بشرویه یکی از سالمترین قلعههای کوهستانی این استان است.
کویر پلوند که با نامهای کویر مظفری یا فردوس نیز شناخته میشود؛ در استان خراسان جنوبی و ۴۰ کیلومتری شمال غرب شهرستان فردوس، در حاشیهی روستای چاه پلوند قرار دارد. روستاهای کجه و چاهنو در شمال این کویر قرار دارد و از غرب به کال نمک، از شرق به روستاهای ابراهیم آباد و طاهر آباد و از جنوب به پناهگاه حیات وحش رباط شور محدود میشود.
موزه مشاهیر در خانه تاریخی پردلی واقع در بافت تاریخی بیرجند دایر شده است. این منزل قدیمی به لحاظ استقرار در خیابان منتظری جنب مسجد خضر علی واقع شده است. منزل پردلی بهعنوان یک خانه تک هستهای به تبعیت از اهداف مذهبی و اجتماعی خاصی ساخته شده است بطوریکه اجزاء و عناصر بکاررفته در آن نمایانگر این خصوصیات ویژه است و منازلی با چنین ویژگیهایی به مراتب در سطح شهر کمتر از منازل مردم عادی یافت میشده است و بستگی به قدرت مالی افراد و طبقات اجتماعی خاص داشته است.
طبیعت شگفتانگیز و بکر فردوس، همیشه چیزی برای هیجانزده کردنتان دارد. وقتی در کویر پلوند قدم میزنید یا روی تپههای نرم ماسهای گام برمیدارید، باورش سخت است که در چندمتریتان کوه و تپههای سنگی قرار داشته باشد. در فردوس در چشمبرهمزدنی میتوانید از کویر بکر به کوهستان، از کوهستان به باغهای انبوه، از باغها به سبزهزارها و از سبزهزارها به چشمههای آب معدنی بروید. سنگ سوراخ هم یکی از مصداقهای همین تنوع شگفتانگیز و خیرهکننده است که امروز در نابرو بیشتر با آن که یکی از دیدنی های خراسان جنوبی است؛ آشنا میشویم.
باغ اکبریه شامل چند قسمت است که قدیمیترین آن عمارت دو طبقه ی حشمت الملک در منتهی الیه شرقی این باغ می باشد. عمارت و باغ اکبریه، یکی از بناهای تاریخی شهر بیرجند است.باغ اکبریه در دوره قاجاریه و توسط شوکت الملک در دو طبقه ساخته شدهاست. این باغ در انتهای خیابان معلم در روستای اکبریه که از توابع استان خراسان جنوبی می باشد، واقع شده است. باغ اکبریه با گسترش شهری بیرجند اکنون در داخل شهر قرار گرفته است این باغ در نشست سی و پنجم یونسکو در سال ۲۰۱۱ میلادی به عنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.